Ρωσία: Τίτλοι τέλους για την ιστορική εφημερίδα Novaya Gazeta

Τίτλοι τέλους μπαίνουν σήμερα για την ιστορική ρωσική εφημερίδα Novaya Gazeta, καθώς οι δημοσιογράφοι της προχωρούν στο άδειασμα των κεντρικών γραφείων της στη Μόσχα μετά την ολοκλήρωση της τελευταίας τους δημοσιογραφικής σύσκεψης.

Όπως κατήγγειλαν τα στελέχη του εντύπου, η απόφαση αυτή ελήφθη υπό το βάρος μιας ενορχηστρωμένης κρατικής εκστρατείας πίεσης, η οποία κατέστησε πρακτικά αδύνατη την άσκηση ερευνητικής δημοσιογραφίας στη χώρα.

Η εφημερίδα, η οποία είχε ιδρυθεί από τον εκλιπόντα Σοβιετικό ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ –αξιοποιώντας το χρηματικό ποσό που συνόδευε το Νόμπελ Ειρήνης με το οποίο τιμήθηκε το 1990–, κατάφερνε να παραμένει ενεργή μέχρι σήμερα. Η λειτουργία της συνεχιζόταν παρά το κύμα αυστηρής λογοκρισίας που επιβλήθηκε στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Ωστόσο, στα τέλη του προηγούμενου μήνα, η διοίκηση ανακοίνωσε το οριστικό κλείσιμο του μέσου, ως απόρροια του επίσημου χαρακτηρισμού της εφημερίδας ως «ξένου πράκτορα». Η εξέλιξη αυτή οδήγησε τις τράπεζες στο να μπλοκάρουν τις δωρεές των αναγνωστών, οι οποίες αποτελούσαν την κύρια πηγή εσόδων για την οικονομική της επιβίωση. Παράλληλα με τον οικονομικό αποκλεισμό, οι αρχές πραγματοποίησαν έρευνες στα γραφεία της εφημερίδας αλλά και στην οικία του διευθυντή της, ενώ ένας από τους έμπειρους δημοσιογράφους του δυναμικού της έχει τεθεί ήδη σε κατ’ οίκον περιορισμό εν αναμονή της δίκης του.

“Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι εμείς, που προϊστάμεθα συντακτικών ομάδων, δεν μπορούμε να προστατεύσουμε τους δημοσιογράφους μας”, δήλωσε ενώπιον κοινού στο Λονδίνο ο πρώην διεθυθυντής της, ο Ντμίτρι Μουράτοφ, τον περασμένο μήνα.

Ο Μουράτοφ είχε μοιραστεί το Νόμπελ Ειρήνης το 2021 με την Φιλιππινέζα δημοσιογράφο Μαρία Ρέσα και το είχε αφιερώσει σε έξι δολοφονημένους συναδέλφους του–μεταξύ των οποίων η ερευνήτρια δημοσιογράφος Άννα Πολιτκόφσκαγια, η οποία έγραφε για τους πολέμους της Ρωσίας στην Τσετσενία.

Το Κρεμλίνο –το οποίο κατηγορεί ξένες υπηρεσίες πληροφοριών ότι προσπαθούν να υποδαυλίσουν τη δυσαρέσκεια στη ρωσική κοινωνία– έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι κάποια μορφή λογοκρισίας είναι απαραίτητη σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρωσία βρίσκεται εγκλωβισμένη σε αυτό που η ίδια αποκαλεί «υπαρξιακό αγώνα» με τη Δύση, με αφορμή την Ουκρανία.

Παράλληλα, ορισμένοι σκληροπυρηνικοί στρατιωτικοί bloggers έχουν κατηγορήσει τη Νόβαγια Γκαζέτα ότι προωθεί συστηματικά μια αντιρωσική ρητορική – ένας ισχυρισμός που η εφημερίδα έχει απορρίψει επανειλημμένα ως ψευδή.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ υποβάθμισε σήμερα το κλείσιμο του μέσου ενημέρωσης, χαρακτηρίζοντάς το μέρος μιας «τυπικής διαδικασίας εναλλαγής», κατά την οποία ορισμένα μέσα κλείνουν για να δώσουν τη θέση τους σε νέα σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού.

Ένα εκτενές άρθρο στον ιστότοπο της Novaya Gazeta περιγράφει τις προσπάθειες των δημοσιογράφων της να μαζέψουν τα πράγματά τους και να εγκαταλείψουν τα γραφεία τους.

Επικαλείται τη δήλωση μιας έμπειρης δημοσιογράφου, της Ιρίνα Βορομπιόβα, η οποία ανέφερε ότι το πνεύμα της εφημερίδας θα επιβιώσει σαν ένας «καλός ιός»: «Ούτε καν μια πυρηνική έκρηξη δεν θα μπορούσε να το καταστρέψει. Θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα σε όλους όσοι υπήρξαν κομμάτι της».