Ουκρανός αξιωματικός δικάζεται στο Αμβούργο για το σαμποτάζ στους αγωγούς αερίου Nord Stream

Στο εδώλιο του Ανώτατου Περιφερειακού Δικαστηρίου του Αμβούργου κάθισε σήμερα, Τετάρτη, ένας 50χρονος Ουκρανός πρώην αξιωματικός, ο οποίος κατηγορείται για τη δολιοφθορά στους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream. Πρόκειται για την πρώτη ποινική διαδικασία που φτάνει στο ακροατήριο για την υπόθεση αυτή, η οποία προκάλεσε βαθιές γεωπολιτικές και ενεργειακές αναταράξεις παγκοσμίως.

Η γερμανική Δικαιοσύνη διώκει τον κατηγορούμενο (ο οποίος αναφέρεται ως Σερχίι Κ. βάσει της γερμανικής νομοθεσίας για τα προσωπικά δεδομένα) για «συνέργεια σε εγκλήματα πολέμου» λόγω της επίθεσης σε μη στρατιωτικές υποδομές, καθώς και για πρόκληση έκρηξης και καταστροφή περιουσίας.

Λίγο πριν χτυπήσει το πρώτο σφυρί της διαδικασίας, η ένταση μεταφέρθηκε έξω από το δικαστικό μέγαρο. Δεκάδες διαδηλωτές, κρατώντας ευρωπαϊκές σημαίες, εξέφρασαν την υποστήριξή τους προς τον κατηγορούμενο και σήκωσαν πανό με συνθήματα κατά της Μόσχας, όπως «Η Ρωσία είναι τρομοκράτης».

Η υπόθεση αφορά τις μυστηριώδεις υποθαλάσσιες εκρήξεις στη Βαλτική Θάλασσα, κοντά στο δανικό νησί Μπόρνχολμ. Η επιχείρηση δολιοφθοράς είχε εκδηλωθεί επτά μήνες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τερματίζοντας οριστικά την ενεργειακή εξάρτηση της Γερμανίας από το ρωσικό αέριο. Αν και καμία πλευρά δεν ανέλαβε ποτέ επίσημα την ευθύνη, οι γερμανικές αρχές θεωρούν ότι η επίθεση οργανώθηκε από μια ολιγομελή ομάδα Ουκρανών πρακτόρων

Τη στιγμή της επίθεσης, στις 26 Σεπτεμβρίου 2022, οι δύο αγωγοί δεν λειτουργούσαν. Οι ρωσικές αρχές είχαν ήδη αναστείλει τις παραδόσεις αερίου μέσω του Nord Stream 1, πιθανόν ως απάντηση στις δυτικές κυρώσεις που συνδέονταν με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Nord Stream 2, ο οποίος είχε μόλις ολοκληρωθεί, δεν τέθηκε ποτέ σε λειτουργία.

Μετά την έκρηξη είχαν αναφερθεί πολλά σενάρια, με φόντο την υπόθεση ότι η επίθεση είχε παραγγελθεί από κάποιο κράτος: την ίδια τη Ρωσία, τις Ηνωμένες Πολιτείες (οι οποίες επέκριναν έντονα τους αγωγούς αερίου επειδή αύξαναν την ευρωπαϊκή εξάρτηση από το ρωσικό αέριο) ή την Ουκρανία, την οποία η γερμανική δικαιοσύνη κατηγόρησε τελικά για την επίθεση τον Ιούλιο 2026.

Το ζήτημα είναι ευαίσθητο, επειδή η Γερμανία είναι ο κύριος στρατιωτικός υποστηρικτής του Κιέβου και δηλώνει τακτικά θύμα ενεργειών δολιοφθοράς και κατασκοπείας στο έδαφός της εκ μέρους της Ρωσίας. Επισήμως η γερμανική κυβέρνηση επιμένει στη διάκριση των εξουσιών και δεν σχολιάζει την υπόθεση.

Από την πλευρά της, η Ουκρανία διαψεύδει πως οργάνωσε το σαμποτάζ, όμως δεν έκρυψε την ικανοποίησή της, θεωρώντας θεμιτή κάθε επίθεση που εξασθενεί την ικανότητα του Κρεμλίνου να χρηματοδοτεί τον πόλεμό του.

Ερωτηθείς σχετικά με τη δίκη, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ουκρανικής κυβέρνησης απάντησε στο Γαλλικό Πρακτορείο πως «δεν περιμένει κάτι το ιδιαίτερο».

– Σύλληψη στην Ιταλία –

Ο Σέργκιι Κουζνιέτσοφ, πρώην διοικητής του ουκρανικού στρατού, κατηγορείται από τη γερμανική εισαγγελία ότι «εκπόνησε μαζί με άλλους στρατιωτικούς κατόπιν αιτήματος των ουκρανικών αρχών ένα σχέδιο για την καταστροφή των αγωγών αερίου».

Αυτός ο πατέρας τεσσάρων παιδιών συνελήφθη στις 21 Αυγούστου 2025 στην Ιταλία, όπου έκανε διακοπές με την οικογένειά του, και τον επόμενο μήνα εκδόθηκε στη Γερμανία.

Οι γερμανοί ερευνητές πιστεύουν ότι ήταν ο διοικητής μιας ομάδας κομάντο που ανέλαβε να διεξαγάγει την επιχείρηση εναντίον των αγωγών αερίου και αποτελούνταν από επαγγελματίες δύτες, έναν πυροτεχνουργό κι έναν κυβερνήτη σκάφους.

Ο Σέργκιι Κουζνιέτσοφ εισήλθε στις αρχές Σεπτεμβρίου 2022 στη Γερμανία με πλαστό ουκρανικό διαβατήριο, αφού είχε περάσει προηγουμένως από την Πολωνία, και συναντήθηκε με τους συνεργούς του στο Ροστόκ, λιμάνι της Βαλτικής, πάνω σ’ ένα ιστιοφόρο που είχε ναυλωθεί από ενδιάμεσους.

Στη συνέχεια η ομάδα μετέφερε μια ισχυρή στρατιωτική εκρηκτική ύλη κοντά στο δανικό νησί Μπόρνχολμ, όπου την τοποθέτησε στους αγωγούς που εξερράγησαν στις 26 Σεπτεμβρίου.

– Χολιγουντιανή ταινία για το σαμποτάζ –

Το δικαστήριο του Αμβούργου έχει μέχρι στιγμής προγραμματίσει ακροαματικές συνεδριάσεις μέχρι τον Φεβρουάριο. Αν ο κατηγορούμενος κριθεί ένοχος, κινδυνεύει με έτη φυλάκισης.

Ερωτηθείς από το Γαλλικό Πρακτορείο για το τι περιμένει η Ρωσία, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε πως ελπίζει σε «μια αντικειμενική διαδικασία και ετυμηγορία».

Από τα τέλη Αυγούστου, ένας δεύτερος ύποπτος βρίσκεται επίσης υπό κράτηση. Πρόκειται για έναν από τους δύτες που είχαν συμμετάσχει στο σαμποτάζ, έναν Ουκρανό ονόματι Βλαντίμιρ Ζ., σύμφωνα με τη γερμανική ομοσπονδιακή εισαγγελία.

Ο Βλαντίμιρ Ζ. συνελήφθη σε ένα ξενοδοχείο στην Πούλα, παραλιακή πόλη της βορειοδυτικής Κροατίας, με βάση ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και το Σεπτέμβριο ελήφθη απόφαση να εκδοθεί στη Γερμανία. Ο δικηγόρος του έχει πάντως ανακοινώσει πως θα ασκήσει έφεση.

Την περασμένη χρονιά είχε ήδη διαφύγει μια πρώτη φορά από τη γερμανική δικαιοσύνη, αφού ένας πολωνός δικαστής είχε αρνηθεί να τον εκδώσει με το επιχείρημα ότι είχε διαπράξει μια δίκαιη ενέργεια και τον είχε απελευθερώσει.

Σύμφωνα με το γερμανικό εβδομαδιαίο περιοδικό Der Spiegel, η σύλληψή του είχε πραγματοποιηθεί ενώ ο Βλαντίμιρ Ζ. εργαζόταν ως σύμβουλος στη διάρκεια των γυρισμάτων μιας χολιγουντιανής ταινίας εμπνευσμένης από το σαμποτάζ, στην οποία ο Έιντριεν Μπρόντι, ο βραβευμένος το 2025 με Όσκαρ πρωταγωνιστής της ταινίας «The Brutalist», υποδύεται το ρόλο του αρχηγού της ομάδας των κομάντος.