Sharenting: Τα παιδιά πρωταγωνιστές στα social media των γονέων

Τα παδιά πλεόν αποτελούν πλέον πρωταγωγιστές στα social media τον γονέων τους.
Μια φωτογραφία από τα πρώτα γενέθλια, ένα βίντεο από μια αυθόρμητη παιδική αντίδραση, η ψηφιακή παρουσία ενός παιδιού διαμορφώνεται πολύ πριν εκείνο αποκτήσει τη δική του πρόσβαση στις διαδικτυακές πλατφόρμες.
Η πρακτική αυτή είναι γνωστή ως sharenting, ένας όρος που προκύπτει από τον συνδυασμό των λέξεων sharing και parenting και περιγράφει τη δημοσίευση φωτογραφιών, βίντεο και προσωπικών πληροφοριών των παιδιών από τους γονείς τους. Παρότι συνήθως πηγάζει από την επιθυμία των γονιών να μοιραστούν όμορφες οικογενειακές στιγμές, εγείρει σημαντικά ζητήματα σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας, την ασφάλεια και την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των ανηλίκων.
Το ζήτημα απασχολεί όλο και περισσότερο τις ευρωπαϊκές Αρχές Προστασίας Δεδομένων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ενημερωτική πρωτοβουλία «Pause Before You Post» («Στάσου πριν δημοσιεύσεις»), την οποία υλοποίησαν από κοινού οι αντίστοιχες Αρχές της Ιρλανδίας και της Γαλλίας. Στόχος της καμπάνιας ήταν να αναδείξει τον όγκο των προσωπικών πληροφοριών που μπορεί να αποκαλυφθούν για ένα παιδί μέσα από αναρτήσεις, που αρχικά μοιάζουν απολύτως αθώες.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με πληροφορίες, εντός του 2026 αναμένεται να κυκλοφορήσει η ελληνική έκδοση του FantomApp. Πρόκειται για μια δωρεάν εφαρμογή, που δημιούργησε η γαλλική Αρχή Προστασίας Δεδομένων, με σκοπό να ενισχύσει την προστασία των προσωπικών δεδομένων των νέων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η εφαρμογή απευθύνεται κυρίως σε παιδιά και εφήβους, προσφέροντάς τους πρακτικές δυνατότητες διαχείρισης της ψηφιακής τους ταυτότητας. Μέσα από τα εργαλεία της μπορούν να προσαρμόζουν τις ρυθμίσεις απορρήτου των λογαριασμών τους, να ελέγχουν ποιες προσωπικές πληροφορίες είναι ορατές, να ενισχύουν την ασφάλεια των κωδικών τους και να υποβάλλουν αιτήματα διαγραφής περιεχομένου που τους αφορά.
Παράλληλα, ιδιαίτερη μέριμνα έχει ληφθεί για την προστασία των δεδομένων όσων χρησιμοποιούν την εφαρμογή. Όπως αναφέρει ο δρ Γιώργος Ρουσόπουλος, αναπληρωτής προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Γραμματείας της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ο σχεδιασμός του FantomApp προβλέπει την αποφυγή συλλογής προσωπικών στοιχείων. Οι μόνες πληροφορίες που καταγράφονται είναι η διεύθυνση IP, η οποία είναι αναγκαία για τη λειτουργία της εφαρμογής, και ο τύπος της συσκευής του χρήστη.
Τι προβλέπεται για τις φωτογραφίες ανηλίκων
Η ελληνική νομοθεσία δεν απαγορεύει συνολικά τη δημοσίευση φωτογραφιών ανηλίκων από τους γονείς τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, η απουσία μιας γενικής απαγόρευσης δεν συνεπάγεται ότι επιτρέπεται η ανεξέλεγκτη κοινοποίηση κάθε προσωπικής στιγμής ενός παιδιού.
Όπως σημείωσε η Ισαβέλλα Μονιούδη-Πικρού, Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η εικόνα, η προσωπικότητα και η ιδιωτική ζωή αποτελούν δικαιώματα, που ανήκουν πρωτίστως στο ίδιο το παιδί. Για τον λόγο αυτό, οι γονείς χρειάζεται να συνειδητοποιούν ότι κάθε ανάρτηση ενισχύει τη δημιουργία ενός ψηφιακού αποτυπώματος, το οποίο μπορεί να παραμείνει διαθέσιμο και να το συνοδεύει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η διαγραφή μιας φωτογραφίας από το προφίλ του γονέα δεν εγγυάται ότι το συγκεκριμένο υλικό έχει αφαιρεθεί οριστικά από το διαδίκτυο. Υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να έχει ήδη αποθηκευτεί, αντιγραφεί ή αναδημοσιευθεί από άλλους χρήστες.
Μεγαλύτερη προσοχή απαιτούν οι αναρτήσεις που αποκαλύπτουν ευαίσθητες οικογενειακές στιγμές, προσωπικά δεδομένα ή πληροφορίες, που διευκολύνουν τον εντοπισμό ενός ανηλίκου. Το ίδιο ισχύει για φωτογραφίες και βίντεο που ενδέχεται να προκαλέσουν αμηχανία ή να εκθέσουν το παιδί σε αρνητικά σχόλια. Μια εικόνα, που σήμερα φαίνεται αστεία ή αθώα στους γονείς μπορεί, σε μεταγενέστερη ηλικία, να γίνει πηγή ντροπής ή αντικείμενο πειραγμάτων από τους συνομηλίκους του.
Ο Συνήγορος του Παιδιού υπογραμμίζει, επίσης, τη σημασία της συναίνεσης του ανηλίκου, η οποία πρέπει να ζητείται με βάση την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητάς του. Οι γονείς καλούνται να αποφεύγουν την αποκάλυψη στοιχείων, όπως το σχολείο φοίτησης, η διεύθυνση κατοικίας, το καθημερινό πρόγραμμα και πληροφορίες που σχετίζονται με την υγεία του παιδιού.
Σε περίπτωση που ένας ανήλικος δεν επιθυμεί να παραμείνει δημοσιευμένο κάποιο περιεχόμενο που τον αφορά, μπορεί να συζητήσει το ζήτημα με τους γονείς του και να ζητήσει τη διαγραφή του. Εφόσον χρειαστεί, μπορεί να απευθυνθεί απευθείας στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης ή να αναζητήσει υποστήριξη και καθοδήγηση από τον Συνήγορο του Παιδιού, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και την ωριμότητά του.
Οι καταγελλίες και η επίδραση στα παιδιά
Στην Ελλάδα, οι αναφορές σχετικά με τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προέρχονται κυρίως από γονείς, που βρίσκονται σε διάσταση ή έχουν χωρίσει.
Οι υποθέσεις που έχουν γίνει αφορούν καταγγελίες του ενός γονέα για αναρτήσεις φωτογραφιών του παιδιού από τον άλλο.
Η συστηματική έκθεση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να επηρεάσει και την ψυχοσυναισθηματική τους ανάπτυξη, με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με την ηλικία τους.
Στην εφηβεία το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο. Ο έφηβος προσπαθεί να δημιουργήσει τη δική του εικόνα, αλλά μπορεί να ανακαλύπτει ότι ένα σημαντικό μέρος της παιδικής του ηλικίας έχει ήδη δημοσιοποιηθεί από άλλους.
Ακολουθήστε τον alphatv.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις





