Απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών σε ολόκληρη την ΕΕ!

Ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της φύσης και της δημόσιας υγείας! Η ΕΕ βάζει τέλος στη μεγαλύτερη εναπομείνασα πηγή ρύπανσης από μόλυβδο που σχετίζεται με το κυνήγι και τη σκοποβολή.

Έπειτα από δεκαετίες επιστημονικής τεκμηρίωσης και πολυετείς εκστρατείες της BirdLife, ανοίγει ο δρόμος για την απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Χθες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την προώθηση της σχετικής απαγόρευσης, βάζοντας τέλος σε μια από τις σημαντικότερες πηγές ρύπανσης στην Ευρώπη.

Λόγω της υψηλής τοξικότητάς του, ο μόλυβδος έχει εδώ και δεκαετίες αποσυρθεί από προϊόντα όπως η βενζίνη και τα χρώματα, καθώς και από τις σωληνώσεις. Παρ’ όλα αυτά, περισσότεροι από 44.000 τόνοι μολύβδου εξακολουθούν να καταλήγουν κάθε χρόνο στο περιβάλλον της ΕΕ από το κυνήγι, την αθλητική σκοποβολή και την αλιεία, προκαλώντας σοβαρή ρύπανση του εδάφους και των υδάτινων οικοσυστημάτων.

Επιτέλους, η Ευρώπη κάνει ένα αποφασιστικό βήμα για να βάλει τέλος σε αυτή την επικίνδυνη πηγή ρύπανσης!

Με την ψηφοφορία της 8ης Οκτωβρίου, απορρίφθηκαν δύο προτάσεις που επεδίωκαν να μπλοκάρουν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι προτάσεις είχαν κατατεθεί από ευρωβουλευτές των πολιτικών ομάδων των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR) και των Πατριωτών για την Ευρώπη (PfE). Η μία είχε ήδη απορριφθεί τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου από την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI), ενώ και οι δύο καταψηφίστηκαν στη χθεσινή ψηφοφορία στην Ολομέλεια, ανοίγοντας τον δρόμο για την οριστική υιοθέτηση του περιορισμού.

Μόλις τεθεί σε ισχύ, ο νέος περιορισμός θα απαγορεύει τη χρήση μολύβδινων σκαγιών παντού, όχι μόνο στους υγροτόπους, αλλά ακόμα και στην αθλητική σκοποβολή. Προβλέπεται επταετής μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή του. Ο περιορισμός θα ισχύει σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και στη Βόρεια Ιρλανδία.

Η νέα απόφαση έρχεται να συμπληρώσει την απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών στους υγροτόπους, η οποία ισχύει και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ από τις 15 Φεβρουαρίου 2023. Με τη νέα ρύθμιση, η προστασία επεκτείνεται πλέον και στις υπόλοιπες περιοχές. Παράλληλα, η απόφαση έρχεται σε συνέχεια της ψηφοφορίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, νωρίτερα το καλοκαίρι, για τον περιορισμό του μολύβδου στα αλιευτικά εργαλεία. Έτσι, γίνεται ένα ακόμη βήμα για την αντιμετώπιση των βασικών πηγών ρύπανσης του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος από μόλυβδο, που συνδέονται με το κυνήγι, τη σκοποβολή και την ερασιτεχνική αλιεία.

Εκατομμύρια πουλιά θα προστατευτούν από τη δηλητηρίαση!

Η ρύπανση από μόλυβδο απειλεί τουλάχιστον 92 είδη πουλιών και προκαλεί τον θάνατο περίπου ενός εκατομμυρίου πουλιών κάθε χρόνο.

Χάρη στον νέο περιορισμό, αναμένεται να προστατευτούν 135 εκατομμύρια πουλιά από τον κίνδυνο δηλητηρίασης, καθώς και ένα εκατομμύριο παιδιά στην ΕΕ από την έκθεση στον μόλυβδο.Πολλά είδη άγριας ζωής αναμένεται να ωφεληθούν από την απαγόρευση, μεταξύ των οποίων:

Υδρόβια πουλιά: Πρασινοκέφαλη Πάπια (Anas platyrhynchos), Κοινός Κύκνος (Cygnus olor), Νανόκυκνος (Cygnus columbianus bewickii) και Φοινικόπτερο (Phoenicopterus roseus).

Γύπες: Γυπαετός (Gypaetus barbatus) και Όρνιο (Gyps fulvus).

Αετοί και άλλα αρπακτικά: Χρυσαετός (Aquila chrysaetos), Θαλασσαετός (Haliaeetus albicilla), Ψαλιδιάρης (Milvus milvus) και Γερακίνα (Buteo buteo).

Κορακοειδή: Κόρακας (Corvus corax).

Άλλα είδη πουλιών: Πεδινή Πέρδικα (Perdix perdix), Λυροπετεινός (Tetrao tetrix) και Αγριόκουρκος (Tetrao urogallus).

Θηλαστικά: Καφέ Αρκούδα (Ursus arctos), η οποία εκτίθεται στον μόλυβδο όταν καταναλώνει θηράματα που έχουν πυροβοληθεί με μολύβδινα σκάγια.

Μια νίκη έπειτα από δεκαετίες προσπαθειών!

Εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, τα επιστημονικά δεδομένα τεκμηριώνουν την υψηλή τοξικότητα του μολύβδου για την άγρια ζωή και τον άνθρωπο, καθώς και το γεγονός ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης σε αυτόν.

Για δεκαετίες, η BirdLife και οι εταίροι της σε ολόκληρη την Ευρώπη εργάζονται για την καθολική απαγόρευση της χρήσης μολύβδου στην ΕΕ. Με επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις σε επίπεδο πολιτικής και εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, διεκδικούν ουσιαστικά μέτρα για την προστασία της άγριας ζωής και της ανθρώπινης υγείας. Σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας αποτελεί η εκστρατεία #BanLeadNow, καθώς και το σχετικό ψήφισμα που συγκέντρωσε περισσότερες από 60.000 υπογραφές πολιτών.Ωστόσο, η μάχη δεν έχει τελειώσει. Ο νέος περιορισμός αφορά αποκλειστικά τα μολύβδινα σκάγια, καθώς οι μολύβδινες σφαίρες εξαιρέθηκαν από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η BirdLife θα συνεχίσει να διεκδικεί τον περιορισμό και αυτής της χρήσης, ώστε να αντιμετωπιστούν περαιτέρω οι επιπτώσεις του μολύβδου στην άγρια ζωή και τον άνθρωπο.

Τα μολύβδινα σκάγια εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή ρύπανσης από μόλυβδο που προέρχεται από πυρομαχικά. Με κάθε πυροβολισμό, ένα φυσίγγιο κυνηγετικού όπλου απελευθερώνει δεκάδες ή και εκατοντάδες μικροσκοπικά σκάγια, τα οποία διασκορπίζονται σε μεγάλες εκτάσεις, καταλήγοντας σε χωράφια, δάση, λίμνες και ποτάμια. Η απομάκρυνσή τους είναι πρακτικά αδύνατη και με την πάροδο του χρόνου, ο μόλυβδος συσσωρεύεται στο έδαφος και στα υδάτινα οικοσυστήματα.

Πολλά είδη πουλιών καταπίνουν μικρά χαλίκια, τα οποία συμβάλλουν στην άλεση της τροφής στο στομάχι τους. Συχνά, όμως, μπερδεύουν τα μολύβδινα σκάγια με τα χαλίκια και τα καταπίνουν, με σοβαρές συνέπειες για την υγεία τους. Ακόμη και ένα μόνο σκάγι μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση.

Ένα σημαντικό βήμα προς μια Ευρώπη απαλλαγμένη από μόλυβδο – αλλά ο αγώνας δεν σταματά εδώ!

Κατά τη διάρκεια της επταετούς μεταβατικής περιόδου, οι κυνηγοί και οι αθλητές σκοποβολής θα πρέπει να στραφούν σε αποτελεσματικές, μη τοξικές εναλλακτικές λύσεις. Παράλληλα, οι αρμόδιες εθνικές αρχές καλούνται να διασφαλίσουν ότι ο νέος περιορισμός θα εφαρμοστεί ουσιαστικά και στην πράξη.

«Ο δρόμος για την απαγόρευση των μολύβδινων σκαγιών υπήρξε μακρύς και δύσκολος. Παρά τα νομικά κενά και τις παραχωρήσεις που χρειάστηκε να γίνουν στην πορεία, έχουμε επιτέλους στα χέρια μας ένα θεσμικό εργαλείο για την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας από αυτή την αθέατη απειλή. Στην Ελλάδα, έπειτα από εντατικές προσπάθειες της ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ, η χρήση μολύβδινων σκαγιών στο κυνήγι στους υγροτόπους έχει απαγορευτεί από το 20134, ενώ στην υπόλοιπη ΕΕ η αντίστοιχη απαγόρευση ισχύει από το 2023. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, έλειπαν οι δυνατότητες ουσιαστικού ελέγχου της εφαρμογής της. Η επέκταση της απαγόρευσης ανοίγει τον δρόμο για αποτελεσματικότερη εφαρμογή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, αλλά και για την περαιτέρω ενίσχυσή του. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική νίκη, τόσο σε συμβολικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο: μια νίκη για την άγρια ζωή και τη δημόσια υγεία, αλλά και απέναντι στην εκτεταμένη παραπληροφόρηση που χρησιμοποιήθηκε τους προηγούμενους μήνες για να εμποδίσει την έγκριση της πρότασης απαγόρευσης», δήλωσε η Μυρτώ Καρύδη, Υπεύθυνη Πολιτικής για την Προστασία Ειδών της Ελληνικής ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ Εταιρείας.