Οι επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα δοκιμά-ζουν τα όρια του ΝΑΤΟ

Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η έξαρση των επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, με τη δράση εναέριων και θαλάσσιων drones να μεταφέρεται πλέον ανοικτά της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας.
Όπως προκύπτει από στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακής ασφάλειας Diaplous, τα οποία περιήλθαν σε γνώση του ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο διάστημα από τις 21 Ιουλίου έως τις 17 Νοεμβρίου 2026 σημειώθηκαν 18 επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή. Ο απολογισμός περιλαμβάνει νεκρούς, τραυματίες και αγνοούμενους ναυτικούς, καθώς και βαριές απώλειες πλοίων.
Η ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης αποτυπώνεται στο γεγονός ότι από τις 5 Οκτωβρίου έως τις 17 Νοεμβρίου καταγράφηκαν τουλάχιστον 15 περιστατικά, τη στιγμή που το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου είχαν σημειωθεί μόλις τρία.
Αυτό που προκαλεί έντονο προβληματισμό είναι η γεωγραφική επέκταση της απειλής: τα χτυπήματα δεν περιορίζονται πλέον στα ύδατα Ρωσίας και Ουκρανίας, αλλά απειλούν ευθέως τις θαλάσσιες οδούς προς τα λιμάνια της Κωνστάντζας και του Δούναβη, πολύ κοντά στις ακτές δύο χωρών-μελών του ΝΑΤΟ.
Δεύτερο πλήγμα σε ελληνόκτητο πλοίο
Το πιο πρόσφατο σοβαρό συμβάν σημειώθηκε στις 17 Νοεμβρίου και αφορά το ελληνόκτητο υγραεριοφόρο (LPG) «GAS HUSKY» (σημαίας Λιβερίας, κατασκευής 2012, χωρητικότητας 7.218 dwt), διαχείρισης της Stealth Maritime Corporation. Το πλοίο, που είχε αποπλεύσει από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου μεταφέροντας περίπου 3.400 τόνους υγραερίου με προορισμό το λιμάνι Μίντια της Ρουμανίας, δέχθηκε πλήγμα 50 ναυτικά μίλια ανατολικά της βουλγαρικής πόλης Μπιάλα.
Το υπουργείο Άμυνας της Βουλγαρίας έκανε λόγο για σοβαρότατες ζημιές και ανακοίνωσε τη βύθιση του δεξαμενόπλοιου. Από την πλευρά της, η διαχειρίστρια Stealth Maritime επιβεβαίωσε την επίθεση, ωστόσο δεν έχει επικυρώσει την οριστική απώλεια του σκάφους, σημειώνοντας ότι η τελική του κατάσταση παραμένει αδιευκρίνιστη, εν μέσω πληροφοριών που το θέλουν να επιπλέει με μεγάλη κλίση. Και τα 19 μέλη του πληρώματος (Φιλιππινέζοι ναυτικοί) περισυνελέγησαν σώα από τις βουλγαρικές αρχές και μεταφέρθηκαν στη Βάρνα, ενώ τα ακριβή αίτια και το μέσο της επίθεσης δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα.
Πρόκειται για το δεύτερο ελληνόκτητο πλοίο που στοχοποιείται ανοικτά της Βουλγαρίας σε διάστημα μικρότερο του ενός μήνα:
«Contship Jet» (28 Οκτωβρίου): Το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων της Contships Management (συμφερόντων Νικόλα Πατέρα), που μετέφερε 421 κοντέινερ προς την Κωνστάντζα, χτυπήθηκε από τρία μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, σύμφωνα με το Reuters. Υπέστη εκτεταμένες ζημιές και βυθίστηκε, με τους 18 ναυτικούς του να διασώζονται.
«BETUL 8» (16 Νοεμβρίου): Μόλις ένα 24ωρο πριν από το συμβάν με το «GAS HUSKY», το φορτηγό πλοίο υπό σημαία Σομαλίας—που μετέφερε περίπου 3.000 τόνους σιταριού—ανετράπη και βυθίστηκε 40 ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά του ακρωτηρίου Καλιάκρα, εντός της βουλγαρικής ΑΟΖ. Ναυτιλιακές πηγές απέδωσαν το χτύπημα σε θαλάσσια drones, ενώ διασώθηκαν και τα 12 μέλη του πληρώματος.
Αεροπορικά και θαλάσσια drones στις επιθέσεις
Τα στοιχεία της Diaplous αποκαλύπτουν ότι τα μη επανδρωμένα μέσα αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό της νέας απειλής για την εμπορική ναυτιλία στη Μαύρη Θάλασσα.
Στις επιθέσεις χρησιμοποιούνται μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV), τα οποία μπορούν να πλήξουν πλοία από αέρος, καθώς και μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV), που προσεγγίζουν τους στόχους στη θάλασσα μεταφέροντας εκρηκτικά.
Χαρακτηριστική είναι η επίθεση στο «Chelsea 3» στις 13 Οκτωβρίου, όταν το πλοίο, σύμφωνα με το Reuters, επλήγη από τρία drones περίπου 18 ναυτικά μίλια ανοικτά της Βουλγαρίας. Την ίδια ημέρα βυθίστηκε και το «HS Dignity», ενώ στις 6 Οκτωβρίου είχαν δεχθεί επιθέσεις τα «Alfa Watan» και «Able».
Η χρήση τέτοιων μέσων διαφοροποιεί τον κίνδυνο για τα εμπορικά πλοία, καθώς οι επιθέσεις μπορουν να εκδηλωθούν από αέρος ή από την επιφάνεια της θάλασσας, προκαλώντας πυρκαγιές, εκτεταμένες ζημιές, απώλεια ευστάθειας και εγκατάλειψη του πλοίου.
Η Ambrey επισημαίνει ότι τα UAV χαμηλού κόστους είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να αναχαιτιστούν πάνω από ανοιχτή θάλασσα, ενώ τα εμπορικά πλοία που κινούνται στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας δεν μπορούν να θεωρούν δεδομένη την προστασία τους.
Πού πραγματοποιούνται οι επιθέσεις
Η γεωγραφική κατανομή των περιστατικών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της νέας κατάστασης. Μεγάλο μέρος των επιθέσεων καταγράφεται πέρα από τα 12 ναυτικά μίλια που ορίζουν τα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, δηλαδή σε θαλάσσιες περιοχές που βρίσκονται εντός των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών τους, αλλά εκτός της αιγιαλίτιδας ζώνης τους.
Στις περιοχές αυτές περιλαμβάνονται οι θαλάσσιες διαδρομές ανοικτά της Μπιάλα, της Βάρνας και του ακρωτηρίου Καλιάκρα στη Βουλγαρία, καθώς και οι προσβάσεις προς την Κωνστάντζα και τις εκβολές του Δούναβη στη Ρουμανία.
Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη δεν αποτελεί χωρική θάλασσα και η επίθεση σε πλοίο που βρίσκεται σε αυτή δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με επίθεση κατά του εδάφους ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, οι επιθέσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά εκτός των χωρικών υδάτων. Στις 14 Οκτωβρίου το δεξαμενόπλοιο «Yara J» επλήγη σε απόσταση περίπου 8 έως 10 ναυτικών μιλίων νοτιοανατολικά της Σουλίνας, εντός των ρουμανικών χωρικών υδάτων. Αντίστοιχα, στις 14 Νοεμβρίου το ελληνικής σημαίας δεξαμενόπλοιο «Evia Petrol V» δέχθηκε πλήγμα από drone περίπου τέσσερα ναυτικά μίλια νοτιοανατολικά της διώρυγας της Σουλίνας, επίσης εντός των ρουμανικών χωρικών υδάτων.
Επομένως, οι επιθέσεις επηρεάζουν τόσο τις θαλάσσιες περιοχές πέρα από την αιγιαλίτιδα ζώνη όσο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ίδια τα χωρικά ύδατα κράτους-μέλους της Συμμαχίας.
Οι επιθέσεις δοκιμάζουν τα όρια του ΝΑΤΟ
Η επέκταση των επιθέσεων προς τις ακτές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας αποκτά και γεωπολιτική διάσταση, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο εμπλοκής κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στον πόλεμο.
Σε ανάλυσή της, η Ambrey εκτιμά ότι οι επιθέσεις πέραν των 12 ναυτικών μιλίων περιορίζουν το πολιτικό κόστος για τη Μόσχα, καθώς δεν δημιουργούν το ίδιο επίπεδο πίεσης για αντίδραση με ένα πλήγμα εντός χωρικών υδάτων.
Η εταιρεία θεωρεί ότι ο βασικός στόχος της ρωσικής πλευράς είναι η διατάραξη του ουκρανικού εμπορίου και όχι η πρόκληση άμεσης σύγκρουσης με τη Συμμαχία.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η δυνατότητα άρνησης ευθύνης για τις επιθέσεις επιτρέπει στη Μόσχα να ασκεί πίεση στις θαλάσσιες διαδρομές που εξυπηρετούν τις ουκρανικές εξαγωγές, χωρίς να προκαλεί σαφή αφορμή για συλλογική στρατιωτική απάντηση.
Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση της Ambrey και όχι για επίσημα επιβεβαιωμένη στρατηγική. Η ίδια αποδίδει στη Ρωσία σειρά επιθέσεων, ενώ σημειώνει ότι το ΝΑΤΟ δεν έχει προχωρήσει σε επίσημη απόδοση ευθύνης για τα συγκεκριμένα περιστατικά.
Η Συμμαχία έχει ήδη ενισχύσει τη δραστηριότητά της στην περιοχή, με πρόσθετα αεροσκάφη θαλάσσιας επιτήρησης, συστήματα ραντάρ και μη επανδρωμένα μέσα, ενώ η Ρουμανία έχει κινητοποιήσει μαχητικά αεροσκάφη για την αντιμετώπιση εναέριων απειλών.
Η Ambrey προειδοποιεί ότι η αυξανόμενη παρουσία στρατιωτικών μέσων κοντά στις περιοχές όπου επιχειρούν drones δημιουργεί πρόσθετο κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών ή ανεπιθύμητης στρατιωτικής εμπλοκής.
Ο ασφαλιστικός κίνδυνος μεταφέρεται προς τις ακτές
Παράλληλα με τη στρατιωτική απειλή, η κατάσταση προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στην ασφαλιστική αγορά.
Στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, η Joint War Committee (JWC), η επιτροπή της ασφαλιστικής αγοράς του Λονδίνου που προσδιορίζει τις περιοχές αυξημένου πολεμικού κινδύνου, επέκτεινε με την απόφαση JWLA-035 τη σχετική ζώνη σχεδόν σε ολόκληρη τη Μαύρη Θάλασσα.
Από τη συγκεκριμένη καταχώριση εξαιρέθηκαν τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Γεωργίας.
Η εξέλιξη αυτή οδήγησε πολλά εμπορικά πλοία να επιλέγουν παράκτιες διαδρομές εντός των χωρικών υδάτων των συγκεκριμένων χωρών, προκειμένου να αποφεύγουν τις περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί αυξημένου πολεμικού κινδύνου.
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της Ambrey στις 12 Νοεμβρίου, η συγκέντρωση περισσότερων πλοίων σε αυτούς τους θαλάσσιους διαδρόμους δημιουργεί έναν νέο κίνδυνο για τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Ολοένα περισσότερα ασφαλισμένα πλοία κινούνται σε περιοχές όπου δεν ενεργοποιούνται μέσω του ειδικού μηχανισμού της JWC οι πρόσθετες ειδοποιήσεις και τα ασφάλιστρα που συνδέονται με την είσοδο σε καταχωρισμένη ζώνη πολεμικού κινδύνου.
Έτσι, οι ασφαλιστές ενδέχεται να αντιμετωπίζουν αυξανόμενη συγκέντρωση κινδύνου σε θαλάσσιες περιοχές χωρίς να διαθέτουν, μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού, σαφή εικόνα για το συνολικό ύψος της έκθεσής τους.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες τα πρόσθετα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου έχουν φτάσει έως και το 20% της ασφαλιζόμενης αξίας των πλοίων για ιδιαίτερα επικίνδυνα δρομολόγια στη Μαύρη Θάλασσα.
Ενδεικτικά, για πλοίο ασφαλιζόμενης αξίας 50 εκατ. δολαρίων, πρόσθετο ασφάλιστρο 20% αντιστοιχεί σε επιβάρυνση 10 εκατ. δολαρίων για την κάλυψη στην οποία εφαρμόζεται η συγκεκριμένη τιμολόγηση.
Προειδοποίηση για την επισιτιστική ασφάλεια
Τον κώδωνα του κινδύνου έχει κρούσει και η Ένωση Εφοπλιστών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (ΕΕΝΜΑ), η οποία με παρέμβασή της προς το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής στις 5 Νοεμβρίου ζήτησε άμεση κινητοποίηση για την προστασία των εμπορικών πλοίων.
Η Ένωση επισημαίνει ότι οι επιθέσεις, η παρουσία θαλάσσιων ναρκών και η χρήση μη επανδρωμένων μέσων δημιουργούν εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες για τα πληρώματα και απειλούν τη συνέχεια των θαλάσσιων μεταφορών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στις επιπτώσεις για την επισιτιστική ασφάλεια, καθώς η αδυναμία ασφαλούς μεταφοράς σιτηρών από την Ουκρανία προς ευρωπαϊκές χώρες και αγορές της Βόρειας Αφρικής θα μπορούσε να διαταράξει σημαντικές εμπορικές ροές.
Η ΕΕΝΜΑ προτείνει συντονισμένη διπλωματική κινητοποίηση στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), ενίσχυση της συνεργασίας με τη δύναμη αντιμετώπισης ναρκών της Μαύρης Θάλασσας, στην οποία συμμετέχουν Τουρκία, Βουλγαρία και Ρουμανία, καθώς και δημιουργία διαύλου ενημέρωσης σε πραγματικό χρόνο.
Στόχος είναι οι πληροφορίες των στρατιωτικών αρχών για τον εντοπισμό θαλάσσιων ναρκών και άλλων επικίνδυνων αντικειμένων να διαβιβάζονται στο Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης και από εκεί στις ναυτιλιακές εταιρείες.
Ακολουθήστε τον alphatv.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις





