Copernicus Marine: Με ταχύτατους ρυθμούς η απώλεια θαλάσσιων πάγων

Με μεγάλη ταχύτητα προκαλείται η  τήξη των θαλάσσιων πάγων,  η διάβρωση και  οι σοβαρές επιπτώσεις σε είδη που εξαρτώνται από τον πάγο για να επιβιώσουν.

Τα συμπεράσματα περιλαμβάνονται στη 10η ετήσια έκθεση για τους ωκεανούς της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Marine και προκαλόυν ανησυχία για το μέλλον των ωκεανών, αλλά και των θαλάσσιων ειδών.

Η έκθεση εξετάζει τις συνέπειες της ανόδου της θερμοκρασίας στους ωκεανούς, από τα κύματα καύσωνα στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα έως την οξίνιση των υδάτων και τη λεύκανση των κοραλλιών. Μάλιστα, οι πιο έντονες μεταβολές καταγράφονται στους πολικούς ωκεανούς, που αντιστοιχούν στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας ωκεάνιας επιφάνειας.

«Το μήνυμα είναι πολύ ξεκάθαρο. Ο ωκεανός αλλάζει γρήγορα», δήλωσε ο Πιέρ Μπαϊρέλ, γενικός διευθυντής του οργανισμού Mercator Ocean International.

Αρκτική: άνοδος 4,2 βαθμών σε 42 χρόνια

Στον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό, η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας αυξήθηκε κατά 4,2 βαθμούς Κελσίου από το 1982 έως το 2024. Ο ρυθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου σε έναν βαθμό ανά δεκαετία.

Για την ίδια περίοδο, η μέση αύξηση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια όλων των ωκεανών του πλανήτη ήταν 0,12 βαθμοί Κελσίου ανά δεκαετία. Η σύγκριση αναδεικνύει την πολύ ταχύτερη θέρμανση της Αρκτικής.

Σε επιμέρους περιοχές, η μεταβολή είναι ακόμη μεγαλύτερη. Στη Θάλασσα του Κάρα, η οποία βρέχει τη Ρωσία, η θερμοκρασία της επιφάνειας των υδάτων ανέβηκε κατά 6,7 βαθμούς Κελσίου σε διάστημα 40 ετών.

 Οι θαλάσσιοι πάγοι υποχωρούν και οι ακτές εκτίθενται

Η επιτάχυνση της θέρμανσης στην Αρκτική συνδέεται με τη συρρίκνωση του θαλάσσιου παγοκαλύμματος. Η έκταση των θαλάσσιων πάγων έχει μειωθεί κατά 17% μέσα σε 42 χρόνια, ενώ ανά δεκαετία χάνονται 490.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα πάγου, επιφάνεια σχεδόν αντίστοιχη με την έκταση της Ισπανίας.

Η τήξη του θαλάσσιου πάγου, μαζί με το λιώσιμο των αιώνιων πάγων στην ξηρά που οδηγεί σε υποχώρηση του εδάφους, αφήνει τις παράκτιες ζώνες περισσότερο εκτεθειμένες στα κύματα και στη θαλάσσια διάβρωση.

«Περίπου 60% των παραλιακών υποδομών της Αρκτικής είναι ήδη ευάλωτες (…) στη διάβρωση και στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας», υπογράμμισε η Καρίνα φον Σουκμάν, ωκεανολόγος στον Mercator Ocean International.

 Αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι σε κίνδυνο στην Ανταρκτική

Οι συνέπειες της απώλειας θαλάσσιων πάγων καταγράφονται και στον νότιο πόλο, όπου απειλούνται οι πληθυσμοί των πιγκουίνων. Το 2022, όταν το παγοκάλυμμα υποχώρησε σε επίπεδα ρεκόρ, σημειώθηκαν μαζικές αποτυχίες στην αναπαραγωγή των θαλάσσιων πτηνών.

Τα μικρά των πιγκουίνων κινδυνεύουν να πνιγούν ή να πεθάνουν από το κρύο όταν βρεθούν πρόωρα στα παγωμένα νερά, εξαιτίας της τήξης των θαλάσσιων πάγων που χρησιμοποιούν ως τόπο αναπαραγωγής.

Τα προγνωστικά μοντέλα δείχνουν ότι περισσότερο από το 90% των αποικιών αυτοκρατορικών πιγκουίνων ενδέχεται να έχει εξαφανιστεί έως το 2100, εφόσον συνεχιστεί ο σημερινός ρυθμός τήξης των θαλάσσιων πάγων. Τον περασμένο Απρίλιο, ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος χαρακτηρίσθηκε είδος «σε κίνδυνο».