Αλβανία: Τρίτη ημέρα βίαιων διαδηλώσεων

Για τρίτη διαδοχική ημέρα, χιλιάδες πολίτες και φοιτητές βρέθηκαν στους δρόμους των Τιράνων, ζητώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Οι συγκρούσεις με την αστυνομία κλιμακώθηκαν την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, κοντά στην πλατεία Σκεντέρμπεη και σε μικρή απόσταση από το Κοινοβούλιο και το πρωθυπουργικό γραφείο, με δεκάδες τραυματίες και πολλές συλλήψεις.

Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν διαφθορά, υψηλό κόστος ζωής, προβλήματα στην εκπαίδευση και περιορισμένες δυνατότητες απασχόλησης για τους νέους. Παράλληλα, αντιδρούν σε σχέδιο τουριστικής ανάπτυξης στις νότιες ακτές της χώρας, το οποίο έχει προκαλέσει δικαστικές προσφυγές και πολύμηνες κινητοποιήσεις.

Ο Έντι Ράμα απορρίπτει το αίτημα παραίτησης και δηλώνει ότι η αλλαγή κυβέρνησης μπορεί να προκύψει μόνο μέσω εκλογών. Η κυβέρνησή του επιμένει ότι θα εξετάσει ζητήματα όπως το αυξημένο κόστος της εκπαίδευσης, χωρίς να αποδέχεται την αποχώρησή του από την πρωθυπουργία.

Η ένταση στα Τίρανα και οι επιθέσεις σε κτίρια

Τα επεισόδια ξεκίνησαν το πρωί και συνεχίστηκαν έως λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Ομάδες διαδηλωτών επιχείρησαν να πλησιάσουν ή να εισέλθουν σε κυβερνητικά κτίρια, όπως το γραφείο του πρωθυπουργού, η αλβανική Βουλή και το υπουργείο Οικονομικών.

Οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δακρυγόνα, χειροβομβίδες κρότου-λάμψης και υδροφόρες για να απομακρύνουν το πλήθος. Στην πλατεία Σκεντέρμπεη, αστυνομικοί φέρονται να χρησιμοποίησαν γκλομπ εναντίον διαδηλωτών που αποχωρούσαν από την περιοχή.

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, διαδηλωτές πέταξαν πέτρες προς αστυνομικούς, δημιούργησαν οδοφράγματα και έβαλαν φωτιά σε περίπτερο. Αναφέρθηκε επίσης επίθεση σε τραπεζικό κατάστημα. Ζημιές καταγράφηκαν σε κάδους απορριμμάτων, στάσεις λεωφορείων, φωτεινούς σηματοδότες, δημόσια κτίρια και εμπορικές επιχειρήσεις, ενώ σε ορισμένα καταστήματα εκδηλώθηκαν πυρκαγιές.

Συνεργεία του Δήμου Τιράνων εργάστηκαν τη νύχτα για να απομακρύνουν συντρίμμια και να καθαρίσουν τους δρόμους.

Σοβαρός τραυματισμός αστυνομικού διοικητή αναφέρθηκε στη Σκόδρα.

Κινητοποιήσεις και εκτός Τιράνων και αναβολή συνεδρίασης της ΒουλήςΟι διαμαρτυρίες δεν περιορίστηκαν στην αλβανική πρωτεύουσα. Κινητοποιήσεις αναφέρθηκαν επίσης στο Δυρράχιο, το Ελμπασάν, το Κουκές και την Αυλώνα.

Η προγραμματισμένη συνεδρίαση της ολομέλειας της αλβανικής Βουλής ακυρώθηκε, καθώς οι συγκεντρωμένοι βρίσκονταν έξω από το Κοινοβούλιο και τα επεισόδια εξελίσσονταν σε μικρή απόσταση. Οι κοινοβουλευτικές εργασίες μετατέθηκαν για την επόμενη εβδομάδα.

Νέα συγκέντρωση είχε προγραμματιστεί έξω από το υπουργείο Παιδείας για σήμερα ενώ αναμένονταν νέες κινητοποιήσεις στα Τίρανα.

Τα αιτήματα φοιτητών και διαδηλωτών

Οι φοιτητές ζητούν μείωση του κόστους σπουδών, καλύτερες συνθήκες στην εκπαίδευση, αναβάθμιση της ποιότητας των πανεπιστημίων και περισσότερες επαγγελματικές προοπτικές μετά την αποφοίτηση.

Οι κινητοποιήσεις θεωρούνται από τις σοβαρότερες πολιτικές προκλήσεις που αντιμετώπισε ο Ράμα μετά την εξασφάλιση τέταρτης πρωθυπουργικής θητείας στις εκλογές της προηγούμενης χρονιάς. Η αλβανική κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες για διαφθορά.

Η επένδυση στις ακτές και ο Τζάρεντ Κούσνερ

Στις διαδηλώσεις συμμετέχει και το περιβαλλοντικό κίνημα «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», το οποίο πραγματοποιεί κινητοποιήσεις εδώ και περίπου 140 ημέρες. Το κίνημα αντιδρά στην κατασκευή ξενοδοχείου και πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος σε παραθαλάσσια περιοχή της Αλβανίας, σε έκταση που χαρακτηρίζεται βιότοπος.

Η επένδυση στις νότιες ακτές συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Κάτοικοι χωριών της περιοχής είχαν υποστηρίξει τον Ιούλιο, σε δημοσίευμα του Reuters, ότι η γη τους πωλήθηκε παράνομα για την ανάπτυξη του έργου.

Το Reuters είχε αναφέρει ότι ο άνθρωπος που πούλησε τη γη αναζητούνταν από εισαγγελικές Αρχές σε υποθέσεις διακίνησης ναρκωτικών. Ο δικηγόρος του αρνήθηκε τις κατηγορίες. Το πρακτορείο διευκρίνισε ότι δεν εντόπισε στοιχεία που να τεκμηριώνουν παρανομία από την πλευρά του Κούσνερ στη διαφορά με τους κατοίκους.

Οι αντιδράσεις για το έργο είχαν αρχικά ειρηνικό χαρακτήρα, όμως η σύμπραξη του περιβαλλοντικού κινήματος με τους φοιτητές διεύρυνε το αντικυβερνητικό μέτωπο.

Η απάντηση Ράμα και η ευρωπαϊκή πορεία

Ο Έντι Ράμα δήλωσε ότι έχει εντολή να συνεχίσει την πορεία της Αλβανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η ευθύνη μου είναι να ακούω, να αντιμετωπίζω τις θεμιτές ανησυχίες και να διατηρώ την Αλβανία σε τροχιά προόδου», ανέφερε σε γραπτή δήλωσή του στο Reuters.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η παραίτησή του θα ισοδυναμούσε με προδοσία απέναντι στους πολίτες που του έδωσαν ισχυρή εντολή. Τόνισε επίσης πως η διαφθορά πρέπει να αντιμετωπιστεί και ότι η χώρα καταβάλλει μεγαλύτερες προσπάθειες από κάθε άλλη περίοδο.

«Ίσως ορισμένες δυνάμεις, εντός και εκτός της χώρας, να μη θέλουν να πετύχει η Αλβανία ως πρωτοπόρος στην πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ. Δεν θα επιτρέψω, όμως, στη βία να εκτροχιάσει το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας», δήλωσε.

Η αλβανική κυβέρνηση επιδιώκει την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ακόμη και έως το 2028. Η Αλβανία και το Μαυροβούνιο βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο της ενταξιακής διαδικασίας, ωστόσο οι υποθέσεις διαφθοράς και οι ανησυχίες για εγκληματικά δίκτυα παραμένουν ζητήματα για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.

Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αλβανία καταδίκασε την κλιμάκωση της βίας και τις καταστροφές δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, ζητώντας από τους διαδηλωτές να αποφύγουν κάθε βίαιη ενέργεια.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογράμμισε ότι η ελευθερία του συνέρχεσθαι και της έκφρασης αποτελούν θεμελιώδη δικαιώματα, τα οποία πρέπει να ασκούνται ειρηνικά. Παράλληλα, κάλεσε όλες τις πλευρές να προχωρήσουν σε εποικοδομητικό διάλογο για την αντιμετώπιση των αιτημάτων των διαδηλωτών.