Κληρονομιές: Τι αλλάζει σε χρέη και διαθήκες

Νέους κανόνες για τις κληρονομιές, τα χρέη των αποβιωσάντων και τη μοιρασιά της περιουσίας φέρνει ο νόμος που τέθηκε σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου.

Οι αλλαγές αφορούν τους κληρονόμους, τους επιζώντες συζύγους και όσους δικαιούνται νόμιμη μοίρα. Ωστόσο, η αποχή των συμβολαιογράφων από τη δημοσίευση διαθηκών έως τις 30 Σεπτεμβρίου δημιουργεί πρακτικά εμπόδια στην εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Οι νέες διατάξεις αφορούν κληρονομικές σχέσεις προσώπων που πεθαίνουν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά. Για όσους έχουν αποβιώσει νωρίτερα, κατά κανόνα, εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο καθεστώς.

Τι ισχύει πλέον για τα χρέη της κληρονομιάς 

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα χρέη που συνοδεύουν μια κληρονομιά. Από τις 16 Σεπτεμβρίου, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται αυτομάτως με την προσωπική του περιουσία για τις οφειλές του αποβιώσαντος.

Οι δανειστές μπορούν να στραφούν κατά της κληρονομιαίας περιουσίας μέχρι την αξία της. Δεν μπορούν να αγγίξουν το σπίτι, τις καταθέσεις και τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία που είχε ήδη ο κληρονόμος.

Η προστασία αυτή μπορεί να χαθεί εάν ο κληρονόμος διαθέσει περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς παραβιάζοντας τους νέους κανόνες. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα δικαστικής εκκαθάρισης, ώστε η περιουσία και τα χρέη να αντιμετωπίζονται χωριστά.

Τι αλλάζει για συζύγους και συντρόφους 

Όταν δεν υπάρχει διαθήκη και ο αποβιώσας αφήνει ένα παιδί, ο επιζών σύζυγος θα λαμβάνει το ένα τρίτο της κληρονομιάς, αντί για το ένα τέταρτο που ίσχυε μέχρι σήμερα. Εάν υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά, το ποσοστό του παραμένει στο ένα τέταρτο.

Παράλληλα, αποκτά δικαίωμα αποκλειστικής και δωρεάν χρήσης της κύριας κατοικίας του ζευγαριού για έναν χρόνο μετά τον θάνατο. Αντίστοιχο δικαίωμα χρήσης της κοινής κατοικίας για ένα έτος προβλέπεται, υπό προϋποθέσεις, και για συντρόφους που συζούσαν χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης.

Νόμιμη μοίρα και συμφωνίες πριν από τον θάνατο 

Η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική απαίτηση απέναντι στον κληρονόμο, ίση με το μισό της μερίδας που θα λάμβανε ο δικαιούχος χωρίς διαθήκη. Η αλλαγή αφορά τα παιδιά, τους γονείς και τον επιζώντα σύζυγο που δικαιούνται νόμιμη μοίρα.

Επιπλέον, ο ιδιοκτήτης μπορεί να συμφωνήσει μέσω συμβολαιογραφικού εγγράφου ποιος θα κληρονομήσει την περιουσία του ή συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία. Παράλληλα, επιτρέπεται η παραίτηση από το σύνολο ή μέρος της κληρονομιάς, καθώς και από τη νόμιμη μοίρα, με ή χωρίς αντάλλαγμα. Η διαδικασία απαιτεί αυτοπρόσωπη παρουσία των συμβαλλομένων ενώπιον συμβολαιογράφου.