ΕΕ για μεταναστευτικό: οι 5 προτεραιότητες και το αγκάθι των «επιστροφών»

Πριν δέκα χρόνια τέτοιες μέρες ζήσαμε την δική Θεούτα. Περάσαμε τότε Δεκαπενταύγουστο με την αγωνία των μαζικών αφίξεων μεταναστών. Από την κόλαση της Συρίας αλλά και από την Αφρική και το Αφγανιστάν και το Πακιστάν κι από παντού. Η συνέχεια γνωστή: Μόρια, λιμάνι του Πειραιά, Ειδομένη, διαμαρτυρίες. Εμείς δε μπορούσαμε να σηκώσουμε το βάρος, αγωνιούσαμε για το τι θα γίνει όλος αυτός ο κόσμος. Οι Ευρωπαίοι πάλι όχι. Αρκέστηκαν να στέλνουν κοινοτικά κονδύλια για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση. Άφησαν δηλαδή την Ελλάδα της οικονομικής κρίσης να παλεύει με τις «ροές», όπως καθιερώθηκε να αποκαλούμε την παράτυπη μετανάστευση. Με τα κέντρα φιλοξενίας υπερπλήρη και την κοινωνία προβληματισμένη.

Αυστηρότερα τα μέτρα, συγκρατημένες οι προσδοκίες

Σήμερα πλέον, για να μην τα ξαναζήσουμε, έχουν αυστηροποιηθεί οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τους μετανάστες και τις υποχρεωτικές «επιστροφές» στις πατρίδες τους.  Αυτές τις επιστροφές που δεκαετίες τώρα ακούμε να σκοντάφτουν σε κράτη που «αρνούνται να συνεργαστούν». Η ερώτηση που απευθύναμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν απλή: «Αν δεν τους δέχεται πίσω η πατρίδα τους, τι γίνεται;» Μόνο ξεκάθαρη δεν ήταν η απάντηση: «Θα εντείνουμε τις προσπάθειες μας σε 5 τομείς», μας απάντησε εκπρόσωπος της Κομισιόν.  Έκανε λόγο για «πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης, ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων μας και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης- με παρακολούθηση των social media. Οι διακινητές μπαίνουν στο στόχαστρο και το σύστημα επιστροφών ενισχύεται».

«Εντείνουμε τις προσπάθειες» δηλάδή σε 4 τομείς που αφορούν την πρόληψη και προσθέτουμε και τον τομέα που «καίει», αυτόν των επιστροφών μεταναστών, χωρίς πολλές λεπτομέρειες. Οι Βρυξέλλες περιμένουν να λειτουργήσει η νέα συμφωνία του Ιουνίου για τις επιστροφές. Η ουσία της απάντησης του εκπροσώπου της Κομισιόν όμως στον ALPHA, πιο πολύ μπερδεύει τα πράγματα: «Για τις επιστροφές, όσοι δεν έχουν δικαίωμα να παραμείνουν στην ΕΕ πρέπει να επιστρέφουν. Οι νέοι κανόνες θα συμβάλλουν σε ταχύτερες και αποτελεσματικότερες επιστροφές, διασφαλίζοντας παράλληλα τα θεμελιώδη δικαιώματα».

Το «πρέπει» να επιστρέφουν, σαφώς αποτελεί ένα βήμα. Οι «νέοι κανόνες» επιτρέπουν την προώθηση μεταναστών ακόμα και σε κέντρα σε τρίτες χώρες, όπως έκανε η Ιταλία που μετέφερε κάποιους στην Αλβανία. Λύθηκε το πρόβλημα; Όχι. Εύκολη λύση δεν υπάρχει, δεν μπορεί όμως μετά από 35 χρόνια άνισης επιβάρυνσης της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, το μεταναστευτικό να αντιμετωπίζεται με «ναι μεν αλλά» από τους υπόλοιπους ευρωπαίους. Επανήλθαμε με δεύτερη ερώτηση στην Κομισιόν, για το αν υπάρχει βούληση στις Βρυξέλλες, για κυρώσεις στις χώρες και τους παράτυπους μετανάστες που δεν συνεργάζονται. Περιμένοντας την απάντηση, ένα είναι σίγουρο: η σημερινή κατάσταση εξακολουθεί να λειτουργεί εις βάρος των κρατών πρώτης εισόδου. Απαιτείται ένα νέο εφαρμόσιμο σχέδιο για να θωρακιστεί απέναντι στις «ροές» τύπου Θέουτα η Μεσόγειος. Και να μοιραστούν επιτέλους οι «Βόρειοι» το βάρος του μεταναστευτικού που τους αναλογεί.