Η πρόωρη γέννηση επηρεάζει την ωρίμανση του εγκεφάλου

Η πρόωρη γέννηση διακόπτει την ομαλή ωρίμανση του εγκεφάλου και μπορεί να συνδέεται με δυσκολίες στην κίνηση, τον λόγο και τη μάθηση.

Αυτό αποκαλύπτει νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου George Washington και του παιδιατρικού νοσοκομείου Children’s National στην Ουάσινγκτον, με επικεφαλής τον Έλληνα νεογνολόγο Παναγιώτη Κρατημένο.

Η έρευνα εξηγεί γιατί ορισμένα πρόωρα παιδιά παρουσιάζουν αναπτυξιακές δυσκολίες, ακόμη και όταν οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν δείχνουν εμφανείς εγκεφαλικές βλάβες.

Στο επίκεντρο η παρεγκεφαλίδα 

Οι επιστήμονες εστίασαν στην παρεγκεφαλίδα, τον λεγόμενο «μικρό εγκέφαλο», που παίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στην κίνηση, αλλά και στα συναισθήματα, την ψυχική υγεία και τις γνωστικές λειτουργίες.

Από την 24η έως την 40ή εβδομάδα της κύησης, η παρεγκεφαλίδα αυξάνεται σε μέγεθος περίπου πέντε φορές. Την ίδια περίοδο, οι νευρώνες αναπτύσσονται και οργανώνουν τις μεταξύ τους συνδέσεις. Στα πρόωρα βρέφη, όμως, ένα μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας πραγματοποιείται έξω από τη μήτρα.

Για να εξετάσουν τι συμβαίνει σε κυτταρικό επίπεδο, οι ερευνητές συνδύασαν απεικονιστικά δεδομένα και αναπτυξιακή παρακολούθηση βρεφών με αναλύσεις ανθρώπινου εγκεφαλικού ιστού. Χρησιμοποίησαν, μεταξύ άλλων, τη χωρική μεταγραφομική, μια τεχνική που καταγράφει τη δραστηριότητα των γονιδίων.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η παρεγκεφαλίδα των πρόωρων βρεφών συνεχίζει να μεγαλώνει μετά τη γέννηση, ωστόσο ορισμένοι βασικοί κυτταρικοί πληθυσμοί δεν ωριμάζουν πλήρως. Μάλιστα, οι αλλαγές παραμένουν ανιχνεύσιμες ακόμη και όταν τα βρέφη φτάσουν στην ηλικία των 40 εβδομάδων κύησης.

Οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη των παιδιών 

Η έρευνα κατέγραψε και συγκεκριμένες ανατομικές διαφορές. Κάθε εβδομάδα μικρότερης ηλικίας κύησης κατά τη γέννηση συνδέθηκε με περίπου 230 κυβικά χιλιοστά μικρότερο όγκο παρεγκεφαλίδας, όταν τα βρέφη έφταναν στην ηλικία τελειόμηνης κύησης.

Στην παρακολούθηση παιδιών ηλικίας από εννέα έως 36 μηνών, ο μικρότερος όγκος της παρεγκεφαλίδας συσχετίστηκε με καθυστερήσεις στην κίνηση, τον λόγο και τις γνωστικές δεξιότητες.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ότι η ανάπτυξη του εγκεφάλου επηρεάζεται από την πορεία νοσηλείας στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών, τις συνοδές παθήσεις και άλλους περιγεννητικούς παράγοντες.

Παρότι δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν οι αλλαγές αυτές επιμένουν μακροπρόθεσμα, τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για μελλοντικές παρεμβάσεις. Η ερευνητική ομάδα πραγματοποιεί ήδη νέες δοκιμές σε ζωικά μοντέλα, εξετάζοντας διαφορετικές προσεγγίσεις για την υποστήριξη της εγκεφαλικής ωρίμανσης.