Ορίζοντας το 2031 για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου μέσω Κρήτης προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2031, σύμφωνα με το τελευταίο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027-2036. Το έργο αφορά διπλό υποθαλάσσιο καλώδιο μήκους 898 χιλιομέτρων, ισχύος 1.000 μεγαβάτ και συνολικού προϋπολογισμού 1,94 δισ. ευρώ.

Η κατασκευή αφορά τη σύνδεση της Κρήτης με την Κύπρο, σε μια θαλάσσια διαδρομή της Ανατολικής Μεσογείου με ιδιαίτερα υψηλές τεχνικές απαιτήσεις. Τα βάθη στη χάραξη του καλωδίου φθάνουν έως τα 3.000 μέτρα, γεγονός που καθιστά κρίσιμες τις εργασίες χαρτογράφησης και διερεύνησης του βυθού.

Το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo πραγματοποιεί τις σχετικές έρευνες βυθού στη διαδρομή που «ανιχνεύει», βάσει αδειών οι οποίες ζητήθηκαν και εκδόθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η πρόοδος του έργου Κρήτης – Κύπρου

Ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει ότι έχει ήδη συναφθεί η σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, το οποίο βρίσκεται πλέον σε φάση κατασκευής. Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών.

Για τις χερσαίες υποδομές, έχει επιλεγεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει νέο σταθμό στην Κύπρο και επέκταση του υφιστάμενου σταθμού στη Δαμάστα της Κρήτης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλύπτει 657 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό του έργου μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility, γνωστού ως CEF. Η χρηματοδότηση συνδέεται με τον χαρακτηρισμό της διασύνδεσης ως Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ή Project of Common Interest – PCI.

Η διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ

Η γραμμή Κρήτης – Κύπρου αποτελεί το πρώτο τμήμα του συνολικού έργου. Το δεύτερο σκέλος αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ, με προβλεπόμενο μήκος 310 χιλιομέτρων.

Για το τμήμα Κύπρου – Ισραήλ έχει ολοκληρωθεί με θετικά αποτελέσματα η μελέτη βιωσιμότητας. Η μελέτη κατέγραψε τη συμβολή του έργου στην ασφάλεια εφοδιασμού, στην αύξηση της διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Με την ολοκλήρωση της υποδομής, η Κύπρος, που αποτελεί το τελευταίο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση, θα συνδεθεί με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς. Ο ΑΔΜΗΕ εκτιμά ότι η εξέλιξη αυτή θα ενισχύσει την ενεργειακή θωράκιση του νησιού.

Για το Ισραήλ, η διασύνδεση δημιουργεί δυνατότητα ενίσχυσης της ασφάλειας εφοδιασμού και ταχύτερης αύξησης του μεριδίου των ΑΠΕ στο ενεργειακό του ισοζύγιο.

Όφελος έως 138 εκατ. ευρώ τον χρόνο για τους καταναλωτές

Μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα στο συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, υπολογίζει ότι η λειτουργία της ηλεκτρικής διασύνδεσης μπορεί να αποφέρει ετήσιο όφελος από 123 έως 138 εκατ. ευρώ στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Το μεγαλύτερο μέρος του οφέλους αφορά την Κύπρο. Η μελέτη εκτιμά ότι οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στο νησί θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ή κατά 19%, προσεγγίζοντας τα επίπεδα των τιμών στην Ελλάδα.

Στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η επίδραση της διασύνδεσης στις τιμές εκτιμάται ως περιορισμένη, από μείωση 0,2% έως αύξηση 0,1%