ΦΠΑ: Γιατί οι μειώσεις δεν ρίχνουν πάντα τις τιμές

Οι μειώσεις του ΦΠΑ αποτελούν διαχρονικά μία από τις βασικές προτάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Ωστόσο, νέα μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μείωση ενός φορολογικού συντελεστή δεν εγγυάται αυτόματα χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές, καθώς η επίδρασή της εξαρτάται από τις συνθήκες κάθε αγοράς.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η μετακύλιση της μείωσης του ΦΠΑ στις τελικές τιμές είναι συχνά μερική και διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με τον βαθμό ανταγωνισμού, τη δομή του κλάδου και τις εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων. Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις το όφελος φτάνει στον καταναλωτή, ενώ σε άλλες απορροφάται εν μέρει από την αγορά, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα του μέτρου ως εργαλείου αντιμετώπισης της ακρίβειας.

Η έρευνα εξετάζει επίσης τις σημαντικές αλλαγές που φέρνουν οι πρόσφατες ευρωπαϊκές οδηγίες για τον ΦΠΑ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο νέο καθεστώς απαλλαγής των πολύ μικρών επιχειρήσεων, το οποίο αποσκοπεί κυρίως στη μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους και όχι στη μείωση των τιμών. Με αυτόν τον τρόπο, οι μικρές επιχειρήσεις αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία και καλύτερες προϋποθέσεις ανάπτυξης, ιδιαίτερα στις διασυνοριακές συναλλαγές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι συντάκτες της μελέτης επισημαίνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα έσοδα από τον ΦΠΑ, γεγονός που καθιστά κρίσιμη κάθε αλλαγή στη φορολογική πολιτική. Καταλήγουν δε ότι τα εργαλεία του ΦΠΑ πρέπει να χρησιμοποιούνται στοχευμένα: οι μειωμένοι συντελεστές μπορούν να λειτουργήσουν μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ η στήριξη των μικρών επιχειρήσεων μέσω απλούστερων διαδικασιών φαίνεται να προσφέρει πιο σταθερά αναπτυξιακά οφέλη για την οικονομία.