Νέα ελπιδοφόρα ανακάλυψη για τον καρκίνο του παγκρέατος

Μια νέα εξέταση αίματος μας δημιουργεί ελπίδες για ένα πιο αισιόδοξο μέλλον για όσους έρχονται αντιμέτωποι με τον καρκίνο του παγκέατος.

Η νέα εξέταση, PANXEON, έδειξε ότι μπορεί να αναγνωρίζει τον καρκίνο του παγκρέατος στα πρώτα στάδια της νόσου, όταν οι θεραπευτικές δυνατότητες είναι μεγαλύτερες και η αντιμετώπιση ενδέχεται να είναι ιάσιμη.

Γι’ αυτήν την καινοτομία υπεύθυνη είναι, η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το «City of Hope» στις ΗΠΑ, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα της μελέτης στο περιοδικό «Nature Medicine».

Η έρευνα αξιολόγησε την υγρή βιοψία σε σχεδόν 1.800 ασθενείς από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία. Στόχος των ερευνητών ήταν να διαπιστώσουν αν τα θετικά δεδομένα προηγούμενων μελετών θα επιβεβαιώνονταν σε διαφορετικούς πληθυσμούς και κλινικά περιβάλλοντα.

Η PANXEON ανίχνευσε σωστά καρκίνο του παγκρέατος στα στάδια 1 και 2 στο 87% των περιπτώσεων. Στις ομάδες χαμηλού κινδύνου, τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα καταγράφηκαν στο 3%, ενώ στις ομάδες υψηλού κινδύνου το ποσοστό ήταν 16%.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση στον καρκίνο του παγκρέατος είναι κρίσιμη

Ο καρκίνος του παγκρέατος συγκαταλέγεται στις πιο θανατηφόρες μορφές καρκίνου, κυρίως επειδή εντοπίζεται συχνά όταν έχει ήδη προχωρήσει. Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην εμφανίζει χαρακτηριστικά συμπτώματα, με αποτέλεσμα η διάγνωση να καθυστερεί.

Δυστυχώς μόλις το 14% των ασθενών ζει πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση. Περίπου το 90% των περιστατικών διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, όταν η κακοήθεια έχει ήδη εξαπλωθεί και οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές είναι πιο περιορισμένες.

Η δυνατότητα ανίχνευσης της νόσου νωρίτερα αποτελεί βασικό ζητούμενο για τη βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών. Η νέα μέθοδος εξετάστηκε ακριβώς για τον ρόλο που μπορεί να έχει πριν ο καρκίνος εξελιχθεί σε προχωρημένη μορφή.

Πώς λειτουργεί η εξέταση αίματος PANXEON

Η PANXEON βασίζεται στην ανάλυση τριών βιολογικών δεικτών σε δείγμα αίματος: των κυκλοφορούντων microRNA, των εξωσωματικών microRNA και της πρωτεΐνης CA19-9.

Αντί να αξιολογεί έναν μόνο δείκτη, η εξέταση συγκεντρώνει διαφορετικά βιολογικά «σήματα» που σχετίζονται με τον καρκίνο του παγκρέατος. Στη συνέχεια, αλγόριθμος Τεχνητής Νοημοσύνης συνδυάζει τις τρεις μετρήσεις και παράγει μία συνολική βαθμολογία εκτίμησης του κινδύνου για τον ασθενή.

Η μέθοδος αυτή χαρακτηρίζεται ως υγρή βιοψία, καθώς αξιοποιεί το αίμα για την αναζήτηση ενδείξεων κακοήθειας και προκαρκινικών μεταβολών.

Ανίχνευση δυσπλασίας και του «στάδιο 0»

Η πιο εντυπωσιακή ανακάλυψη της μελέτης  έδειξε είναι ότι μπορεί να ανιχνεύει και υψηλού βαθμού δυσπλασία σε ποσοστό άνω του 64% των περιπτώσεων. Πρόκειται για προχωρημένη προκαρκινική κατάσταση, η οποία συχνά περιγράφεται ως «στάδιο 0» του καρκίνου του παγκρέατος.

Το συγκεκριμένο εύρημα αφορά ιδιαίτερα ανθρώπους με κύστεις στο πάγκρεας. Για τους γιατρούς, βασικό κλινικό ερώτημα είναι ποιες κύστεις χρειάζονται στενή παρακολούθηση και ποιες ενδέχεται να εξελιχθούν σε καρκίνο, απαιτώντας παρέμβαση.

Η εξέταση αίματος θα μπορούσε να προσφέρει πρόσθετο εργαλείο για την ακριβέστερη αναγνώριση των προκαρκινικών αλλοιώσεων και για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ενεργή παρακολούθηση ή την παρέμβαση.

Απαιτείται περαιτέρω κλινική έρευνα

Αν και τα ευρήματα της διεθνούς μελέτης αποτελούν σημαντικό βήμα στην αξιολόγηση της PANXEON, η εξέταση δεν έχει καθιερωθεί ως έλεγχος ρουτίνας για τον γενικό πληθυσμό.

Χρειάζεται περαιτέρω κλινική έρευνα για να καθοριστεί ο ρόλος της στην καθημερινή ιατρική πρακτική, καθώς και η χρήση της για τον έλεγχο ανθρώπων που δεν έχουν συμπτώματα.