Ένα μάθημα βιολιού αλλάζει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου

Ακόμη και ένα μόνο μάθημα βιολιού μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στην εγκεφαλική δραστηριότητα, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ.

Η έρευνα χρησιμοποίησε μια νέα φορητή τεχνολογία απεικόνισης του εγκεφάλου, καταγράφοντας σε πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει όταν κάποιος μαθαίνει να παίζει μουσική.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν την τεχνολογία OPM-MEG, έναν ειδικό σαρωτή που ενσωματώνεται σε ελαφρύ κράνος. Η μονάδα ελέγχου βρίσκεται σε σακίδιο πλάτης, επιτρέποντας την καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας ακόμη και όταν κάποιος κινείται φυσικά και παίζει ένα μουσικό όργανο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι ταλαντώσεις της συχνότητας βήτα, δηλαδή οι ρυθμικές μεταβολές στην ηλεκτρική δραστηριότητα ομάδων νευρώνων. Τα συγκεκριμένα εγκεφαλικά σήματα φαίνεται να συνδέονται με την πρόβλεψη των αποτελεσμάτων μιας κίνησης και την αναγνώριση τυχόν λαθών.

Όπως εξήγησε ο διδακτορικός ερευνητής Τζο Γκίμπσον, όταν κάποιος παίζει βιολί, ο εγκέφαλος περιμένει να ακούσει μια συγκεκριμένη νότα. Εάν ακουστεί η σωστή, επιβεβαιώνεται η πρόβλεψή του. Εάν ακουστεί διαφορετική, αντιλαμβάνεται την απόκλιση.

Το πείραμα με 22 αρχάριους και το «Φεγγαράκι μου λαμπρό» 

Στην έρευνα συμμετείχαν 22 άνθρωποι χωρίς προηγούμενη εμπειρία. Αρχικά παρακολούθησαν τον βιολονίστα Άλαν Κίρμπι να παίζει το «Twinkle, Twinkle, Little Star», γνωστό στην Ελλάδα ως «Φεγγαράκι μου λαμπρό». Στη συνέχεια επιχείρησαν να εκτελέσουν οι ίδιοι τη μελωδία, ενώ οι επιστήμονες κατέγραφαν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα.

Ακολούθησε ένα μάθημα βιολιού από τον Κίρμπι και νέα προσπάθεια εκτέλεσης του μουσικού κομματιού. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι εμφάνισαν τις μεγαλύτερες μεταβολές στα κύματα βήτα ήταν και εκείνοι που βελτίωσαν περισσότερο τις μουσικές τους επιδόσεις.

Ένα ξεχωριστό βιολί για τις ανάγκες της έρευνας 

Η χρήση του σαρωτή απαιτούσε ένα ειδικά τροποποιημένο βιολί, χωρίς μεταλλικά εξαρτήματα, καθώς η συσκευή μετρά εξαιρετικά ασθενή μαγνητικά πεδία. Ο Κίρμπι αντικατέστησε τα μεταλλικά μέρη με χειροποίητα ξύλινα υποκατάστατα, δημιουργώντας ένα όργανο κουρδισμένο στις συχνότητες της μπαρόκ μουσικής.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα προσφέρουν νέα στοιχεία για την κινητική μάθηση, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αποκτά νέες δεξιότητες. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι ορισμένες από τις εγκεφαλικές λειτουργίες που μετρήθηκαν μπορούν να επηρεαστούν από διαταραχές όπως η άνοια, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω μελέτη των νευρολογικών παθήσεων.