Πετρέλαιο σε τροχιά 100 δολαρίων

Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου ανεβάζουν ταχύτητα, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν και οι επιθέσεις σε πλοία στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ ενισχύουν τους φόβους για παρατεταμένες διαταραχές στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.

Το Brent ξεπέρασε το πρωί της Δευτέρας τα 97 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινείται πάνω από τα 92 δολάρια. Το ανοδικό momentum είναι ήδη ισχυρό: την προηγούμενη εβδομάδα το Brent κέρδισε περίπου 7,8% και το WTI σχεδόν 10%.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, από την οποία διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Η μείωση της ναυσιπλοΐας αποτυπώνει την ένταση: σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, το τελευταίο δεκαήμερο περνούν κατά μέσο όρο μόλις 10 πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάιο.

 Οι επιθέσεις αυξάνουν το γεωπολιτικό ρίσκο

Η ένταση κλιμακώθηκε το Σάββατο, όταν οι αμερικανικές δυνάμεις ανακοίνωσαν πλήγματα σε τρία ιρανικά πετρελαιοφόρα, ένα εκ των οποίων κοντά στο νησί Kharg, κομβικό σημείο για τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν.

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε από την πλευρά της επιθέσεις εναντίον τριών δεξαμενόπλοιων, τα οποία, σύμφωνα με το Ιράν, κινούνταν μέσω μη εγκεκριμένων διαδρομών, καθώς και εναντίον αμερικανικών σκαφών.

Το κρίσιμο στοιχείο για την αγορά δεν είναι πλέον μόνο η ένταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά εάν και για πόσο θα επηρεαστεί η ομαλή διέλευση των πλοίων από το Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, ο OPEC+ διατήρησε αμετάβλητη την παραγωγική πολιτική του για τον Οκτώβριο, περιορίζοντας τις προσδοκίες ότι μια πρόσθετη αύξηση της προσφοράς θα μπορούσε άμεσα να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις.

Πόσο μακριά είναι τα 100 δολάρια;

Με το Brent πάνω από τα 97 δολάρια, το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων βρίσκεται πλέον σε απόσταση αναπνοής. Το ύψος στο οποίο μπορεί να φτάσει η τιμή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια των προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές.

Η JPMorgan εκτιμά ότι κάθε πρόσθετος μήνας διαταραχών θα μπορούσε να προσθέτει περίπου 7–8 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ σε περίπτωση τρίμηνης διαταραχής υπολογίζει μέση τιμή περίπου 114 δολαρίων. Σε δυσμενέστερο σενάριο παρατεταμένων προβλημάτων στη ναυσιπλοΐα, η Goldman Sachs έχει τοποθετήσει τον πήχη ακόμη και στα 120 δολάρια το βαρέλι.

Για την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη, όμως, η ανησυχία δεν σταματά στην τιμή του αργού. Εάν το ράλι αποκτήσει διάρκεια, η αύξηση μπορεί να περάσει στα καύσιμα, στις μεταφορές και στο ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων, δημιουργώντας έναν νέο γύρο πληθωριστικών πιέσεων. Και αυτό θα μπορούσε να περιορίσει στην πράξη μέρος των εισοδηματικών ενισχύσεων των νοικοκυριών.