΄΄Μαύρη Κυριακή΄΄ για τον Μερτς μετά την ιστορική αποτυχία του CDU στο Μεκλεμβούργο και την απώλεια του Βερολίνου

Οι περιφερειακές εκλογές της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου 2026 σε Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο προκαλούν νέα πίεση στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Η AfD κατέλαβε την πρώτη θέση στο βορειοανατολικό κρατίδιο, ενώ η CDU έπεσε κάτω από το όριο του 5% . Στην πρωτεύουσα, η Die Linke αναδείχθηκε πρώτη δύναμη, με το CDU να ακολουθεί στη δεύτερη θέση.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η AfD συγκέντρωσε περίπου 38,3%, έναντι 35,4% του SPD. Η CDU καταγράφηκε στο 4,9%, κάτω από το εκλογικό όριο του 5%, γεγονός που, εφόσον επιβεβαιωθεί στο τελικό αποτέλεσμα, σημαίνει ότι δεν θα διαθέτει βουλευτές στο κρατιδιακό κοινοβούλιο.

Για τη CDU, πρόκειται για τη χειρότερη κρατιδιακή επίδοση από το 1949 και για ενδεχόμενη πρώτη απουσία της από Landtag στη μεταπολεμική γερμανική ιστορία εξαιτίας ποσοστού κάτω από το 5%. Ο Μερτς περιέγραψε την εικόνα με τη φράση: «Πρόκειται για καταστροφή και το αποτέλεσμα δεν μπορεί να ωραιοποιηθεί».

Η AfD ζητά συζητήσεις για συμμετοχή στη διακυβέρνηση

Η επικεφαλής της AfD, Άλις Βάιντελ, αντιμετώπισε το αποτέλεσμα ως εντολή για συμμετοχή στη διακυβέρνηση του κρατιδίου. Υποστήριξε ότι το κόμμα της έχει λάβει «σαφή κυβερνητική εντολή» και δήλωσε: «Θα κάνουμε συζητήσεις».

Η θέση αυτή προσκρούει στη στάση των υπόλοιπων μεγάλων γερμανικών κομμάτων, τα οποία αποκλείουν κυβερνητική συνεργασία με την AfD μέσω της λεγόμενης «Brandmauer», του πολιτικού αποκλεισμού της από πιθανούς συνασπισμούς.

Η Βάιντελ ζήτησε “Συνέπειες” για τον καγκελάριο και τάχθηκε υπέρ συνεργασιών CDU-AfD τόσο σε ομοσπονδιακό όσο και σε κρατιδιακό επίπεδο. Υποστήριξε ακόμη ότι η AfD έχει «εκτοπίσει την CDU ως λαϊκό κόμμα» και ότι εκφράζει «πολιτική αλλαγή» για τη Γερμανία.

Στο Βερολίνο, η Βάιντελ χαρακτήρισε την πρωτεύουσα «σκληρό έδαφος» για την AfD, συνδέοντας την πρωτιά της Linke με την άρνηση της CDU να εγκαταλείψει την πολιτική απομόνωσης του κόμματός της. Η AfD ενισχύθηκε και εκεί, φθάνοντας περίπου στο 16%.

Η AfD είναι πλέον πρώτη σε Θουριγγία, Σαξονία-Άνχαλτ και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ενώ σε εθνικό επίπεδο κινείται κοντά στο 29%. Λίγες εβδομάδες πριν από την κάλπη στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, είχε καταγράψει 44% στη Σαξονία-Άνχαλτ.

Οι γερμανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν χαρακτηρίσει την AfD ως «ύποπτο για εξτρεμιστική δράση». Η ηγεσία του κόμματος έχει υποβαθμίσει τη σημασία του Ολοκαυτώματος, ενώ η εκλογική της άνοδος συνδέεται με την οικονομική δυσαρέσκεια, τη μετανάστευση και τη μακροχρόνια απογοήτευση μέρους του πληθυσμού στην ανατολική Γερμανία.

Πρωτιά της Die Linke στο Βερολίνο

Στο Βερολίνο, η Die Linke αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με περίπου 25,3%, διπλασιάζοντας σχεδόν την επίδοσή της σε σχέση με το 2023. Η CDU ακολούθησε με περίπου 19%, το SPD περιορίστηκε περίπου στο 12%, ενώ η AfD κατέγραψε σημαντική άνοδο.

Ο Μερτς χαρακτήρισε «αξιοπρεπές» το αποτέλεσμα του υποψηφίου της CDU στο Βερολίνο, Στέφαν Έβερς, υποστηρίζοντας ότι συμμετείχε στην εκλογική αναμέτρηση υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Η εκλογική άνοδος της Die Linke συνδέεται με τη στεγαστική κρίση στην πρωτεύουσα, το αυξημένο κόστος κατοικίας και τη μικρή διαθεσιμότητα διαμερισμάτων. Το κόμμα έχει προτείνει τη μεταφορά περίπου 270.000 κατοικιών μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών σε δημόσια ιδιοκτησία.

Η Die Linke θα μπορούσε θεωρητικά να επιδιώξει κυβερνητικό σχήμα με SPD και Πράσινους. Ωστόσο, τα δύο κόμματα διαφωνούν με την πρότασή της για «κοινωνικοποίηση» περίπου 270.000 κατοικιών μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών.

Μερτς: Παραμένει στην καγκελαρία και επιμένει στις μεταρρυθμίσεις

Ο Φρίντριχ Μερτς απέκλεισε το ενδεχόμενο παραίτησης από την καγκελαρία και την ηγεσία του CDU. Μετά τα αποτελέσματα, δήλωσε: «Θέλω να πάω τη χώρα μας μπροστά».

Ο καγκελάριος επέμεινε ότι η απάντηση στην εκλογική πίεση είναι η εφαρμογή των κυβερνητικών αλλαγών. «Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να έρθουν», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Γερμανία χρειάζεται «σθένος, σταθερότητα και υπομονή».

Σε άλλη τοποθέτησή του, ο Μερτς υπογράμμισε: «Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν οπωσδήποτε. Δεν υπάρχει επιστροφή για τη Γερμανία. Πρέπει να κάνουμε τη χώρα έτοιμη και ισχυρή για το μέλλον».

Ο καγκελάριος έχει δεσμευτεί για πακέτο μεταρρυθμίσεων το φθινόπωρο, με παρεμβάσεις στη φορολογία, την υγεία, τις συντάξεις και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Υποστήριξε ότι η γερμανική οικονομία αντιμετωπίζει «βαθιές ανατροπές».

Το πολιτικό κόστος των μέτρων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την κυβέρνηση, η οποία ήδη αντιμετωπίζει χαμηλή δημοτικότητα. Παράλληλα, στο εσωτερικό του CDU έχει ανοίξει συζήτηση για την ευθύνη της ηγεσίας απέναντι στην εκλογική ενίσχυση της AfD.

Οι αναλυτές της ING εκτιμούν ότι τα εκλογικά αποτελέσματα δεν συνιστούν άμεσο δημοψήφισμα για τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις, αντανακλούν όμως τη χαμηλή δημοτικότητα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και του Μερτς. Η ING συνδέει τον πολιτικό κατακερματισμό με την πολυετή οικονομική στασιμότητα, η οποία δυσκολεύει πλέον και τη διαμόρφωση ευρύτερων πολιτικών συναινέσεων.

Το SPD ενδέχεται να πιέσει για αλλαγές στο μεταρρυθμιστικό πακέτο, κυρίως στο συνταξιοδοτικό, επιδιώκοντας να ανακτήσει ψηφοφόρους με μετακίνηση προς τα αριστερά.

Η Μόσχα χαιρέτισε την άνοδο της AfD

Στη Ρωσία, το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έγινε δεκτό θετικά από πολιτικά πρόσωπα και μέσα ενημέρωσης. Ο ειδικός απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για ξένες επενδύσεις και οικονομική συνεργασία με τη Ρωσία, Κίριλ Ντμίτριεφ, χαρακτήρισε την επίδοση της AfD «εντυπωσιακή νίκη» και έκανε λόγο για «ιστορική ταπείνωση» της CDU του Μερτς.

Ο Ντμίτριεφ ανέφερε σε ανάρτησή του: «ακόμη μία εντυπωσιακή νίκη της AfD, της φωνής του γερμανικού λαού», ενώ πρόσθεσε ότι «η Γερμανία ξύπνησε».

Ο Ρώσος αξιωματούχος συνέδεσε την άνοδο της AfD με τη θέση του κόμματος υπέρ της ενεργειακής συνεργασίας με τη Μόσχα και υποστήριξε ότι αυτή θα μπορούσε να «αναζωογονήσει τη γερμανική βιομηχανία και οικονομία».

Η AfD διατηρεί επιφυλακτική στάση απέναντι στη συνέχιση της μεγάλης κλίμακας γερμανικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Η ενίσχυσή της αυξάνει τις πολιτικές δυσκολίες για την κυβέρνηση Μερτς σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, άμυνας, μετανάστευσης και σχέσεων με τη Ρωσία.

Οι ευρωπαϊκές συνέπειες και το γαλλικό τεστ του 2027

Η πολιτική πίεση στο Βερολίνο εξελίσσεται παράλληλα με την άνοδο δυνάμεων εκτός του παραδοσιακού πολιτικού κέντρου στη Γαλλία. Οι προεδρικές εκλογές της χώρας την άνοιξη του 2027, κοντά στον χρόνο των εκλογών στην Ελλάδα, αναμένεται να αποτελέσουν το επόμενο μεγάλο τεστ για την ευρωπαϊκή πολιτική ισορροπία.

Η Μαρίν Λεπέν και ο Εθνικός Συναγερμός εμφανίζονται ισχυροί στις δημοσκοπήσεις, ενώ ο Ζαν-Λικ Μελανσόν και η Ανυπότακτη Γαλλία καταγράφουν επίσης άνοδο. Η γαλλική πολιτική αντιπαράθεση επικεντρώνεται στην οικονομία, το κόστος ζωής, τη μετανάστευση, το δημόσιο χρέος και την ανάγκη περιορισμού του ελλείμματος.

Η πιθανή περαιτέρω ενίσχυση της AfD στη Γερμανία και του Εθνικού Συναγερμού στη Γαλλία δεν συνεπάγεται αυτομάτως μεταβολή της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Μπορεί, ωστόσο, να εντείνει τις διαφωνίες για τη στήριξη της Ουκρανίας, την άμυνα, τη μεταναστευτική πολιτική και τη σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Ρωσία.

Για τον Μερτς, η επόμενη περίοδος θα καθοριστεί από δύο παράλληλες δοκιμασίες: την ικανότητα της κυβέρνησής του να επιταχύνει την οικονομική ανάκαμψη και την προσπάθεια του CDU να ανακτήσει πολιτικό χώρο απέναντι στην AfD στα δεξιά και στη Die Linke στα αστικά κέντρα.