Στο επίκεντρο η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Αρκτική

Συμφωνία για την επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στη Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο των επαφών του Ντόναλντ Τραμπ με τη Δανία και την κυβέρνηση του νησιού. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα συναντήσει τον Δανό πρωθυπουργό ΜΕΤΕ Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρεντερίκ Νίλσεν στις 17:30 ώρα Ελλάδας, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, για την τελετή υπογραφής της συμφωνίας. 

 Τι προβλέπει η συμφωνία για τη στρατιωτική παρουσία 

Σύμφωνα με τρεις ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα, η συμφωνία θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να αυξήσουν το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στη Γροιλανδία. 

 Πέρα από την υφιστάμενη Διαστημική Βάση Πίτουφικ, το κείμενο δεν προβλέπει το άνοιγμα δύο νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Πρόκειται για τη Ναρσαρσουάκ, πρώην αεροπορική βάση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, όπου πλέον ζουν μόλις μερικές δεκάδες άνθρωποι, και τη Μέστεσβιγκ, που χρησιμοποιείται σήμερα από τη Slædepatruljen Sirius, επίλεκτη μονάδα ειδικών δυνάμεων της Δανίας. 

 Το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί. Παραμένει επίσης ασαφές αν τροποποιεί την αμυντική συνθήκη του 1951, η οποία αποτελεί τη νομική βάση για την αμερικανική παρουσία, ή αν δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο. 

 Η κρίση και η θέση της Δανίας 

Η Γροιλανδία, πρώην αποικία και σήμερα ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας, βρίσκεται ανάμεσα στην Αρκτική και τη Βόρεια Αμερική και διαθέτει μεγάλους ενεργειακούς πόρους. 

 Η άρνηση του Τραμπ να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής βίας για την απόκτηση της Γροιλανδίας προκάλεσε διπλωματική κρίση τον Ιανουάριο στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ. Δανία και κυβέρνηση της Γροιλανδίας ξεκίνησαν στη συνέχεια εντατικές διαπραγματεύσεις. 

 Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν έχει δηλώσει ότι η συμφωνία θα θέσει την ασφάλεια της Αρκτικής υπό τη συλλογική παρακολούθηση του ΝΑΤΟ. 

 Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο της ασφάλειας και σε όλες τις άλλες ανάγκες στη Γροιλανδία». Η Δανία, από την πλευρά της, ανέφερε ότι η συμφωνία σέβεται την κυριαρχία της και το δικαίωμα της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.

Η συμφωνία σηματοδοτεί μετατόπιση από την προηγούμενη επιδίωξη του Τραμπ για απευθείας απόκτηση της Γροιλανδίας, ενώ παράλληλα προβλέπει σημαντική διεύρυνση των αμερικανικών στρατιωτικών υποδομών στο νησί.