Δημογραφικό SOS- Σε ελεύθερη πτώση οι γεννήσεις στην Ελλάδα

Με μελανά χρώματα παρουσιάζεται η εικόνα του δημογραφικού στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), Βύρων Κοτζαμάνης. Οι γεννήσεις στη χώρα έχουν μειωθεί δραματικά την τελευταία εικοσαετία, ενώ η ηλικία απόκτησης παιδιών συνεχίζει να αυξάνεται.

Όπως αναφέρει ο καθηγητής, βάσει των αναλύσεων του Ινστιτούτου, οι γεννήσεις στη χώρα μειώθηκαν από περίπου 117.600 ετησίως κατά μέσο όρο την περίοδο 2008-2009 σε περίπου 65.000 το 2025-2026, σημειώνοντας πτώση 44%.

Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία απόκτησης παιδιού συνεχίζει να αυξάνεται. Από τα 30,2-30,3 έτη το 2008-2009, έφτασε στα 32,2-32,3 έτη το 2025-2026.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η υποχώρηση των γεννήσεων αποτελεί συνέχεια μιας μακράς πορείας που ξεκίνησε από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και συνδέεται κυρίως με τη μείωση του αριθμού των παιδιών που αποκτούν οι νεότερες γενιές γυναικών. Ενδεικτικά, οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ όσες γεννήθηκαν γύρω στο 1985 λιγότερα από 1,5.

Σημαντικό ρόλο στην πρόσφατη μείωση των γεννήσεων έχει διαδραματίσει και η συρρίκνωση του αριθμού των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Η ηλικιακή ομάδα 25-44 ετών μειώθηκε κατά περίπου 480.000 άτομα, δηλαδή κατά 28%, μεταξύ 2008-2009 και 2025-2026, εξέλιξη που αποδίδεται στη διαχρονική μείωση των γεννήσεων αλλά και στη μετανάστευση.

Παράλληλα, ο δείκτης γονιμότητας περιορίστηκε από 1.500 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 2008-2009 σε 1.240 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 2025-2026. Την ίδια περίοδο αυξήθηκαν σημαντικά οι γεννήσεις εκτός γάμου, ενώ εκτιμάται ότι περίπου ένα στα δέκα παιδιά γεννιέται πλέον με τη βοήθεια μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Αλλαγές καταγράφονται και στην ηλικία των μητέρων. Οι γεννήσεις από γυναίκες κάτω των 30 ετών μειώθηκαν αισθητά, καθώς από το 43% του συνόλου το 2008-2009 περιορίστηκαν περίπου στο 30% σήμερα. Αντίθετα, οι γεννήσεις από γυναίκες άνω των 40 ετών αυξήθηκαν σημαντικά, φτάνοντας το 11,2% από 4,5% πριν από περίπου δύο δεκαετίες.

Ο κ. Κοτζαμάνης επισημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μεγαλύτερη πτώση γεννήσεων, ενώ η δημογραφική κάμψη έχει ενισχυθεί από παράγοντες όπως η οικονομική αβεβαιότητα, οι δυσκολίες πρόσβασης σε σταθερή εργασία και κατοικία, αλλά και η στεγαστική κρίση.

Όπως σημειώνει, οι αλλαγές αυτές δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, καθώς αντίστοιχες τάσεις καταγράφονται στις περισσότερες ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες. Ωστόσο, η Ελλάδα εμφανίζει ιδιαίτερα έντονη επιδείνωση, με τη μείωση των γεννήσεων να είναι από τις μεγαλύτερες στην ΕΕ.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η δημιουργία ενός πιο ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις νεότερες γενιές, με καλύτερες συνθήκες εργασίας, πρόσβαση σε κατοικία και μεγαλύτερη ασφάλεια για το μέλλον, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αντιμετώπιση της δημογραφικής πρόκλησης.