Αρκαλοχώρι: Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό, «τα παιδιά μας κάνουν μάθημα μέσα σε κουτιά»

Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 2021, το Αρκαλοχώρι εξακολουθεί να μετρά τις πληγές του. Άνθρωποι που έχασαν τα σπίτια τους παραμένουν αντιμέτωποι με δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, ηλικιωμένοι ζουν σε κοντέινερ χωρίς να μπορούν να καλύψουν βασικές ανάγκες, ενώ μαθητές συνεχίζουν να κάνουν μάθημα σε προσωρινές αίθουσες. Οι γονείς ξεσπούν σε λυγμούς, βλέποντας τα παιδιά τους να στερούνται ένα αυτονόητο δικαίωμα: να μεγαλώνουν και να μορφώνονται σε ένα κανονικό σχολικό περιβάλλον.

Πέντε χρόνια μετά, άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν σε κοντέινερ

Ο χρόνος περνά, όμως για πολλούς κατοίκους του Αρκαλοχωρίου η καθημερινότητα παραμένει συνδεδεμένη με τις συνέπειες του καταστροφικού σεισμού. Άνθρωποι έχασαν τα σπίτια τους και μέχρι σήμερα προσπαθούν να σταθούν ξανά στα πόδια τους, μέσα σε συνθήκες που δοκιμάζουν τις αντοχές και την αξιοπρέπειά τους.

Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση για ηλικιωμένους ανθρώπους που εξακολουθούν να διαμένουν σε κοντέινερ, αντιμετωπίζοντας σοβαρές οικονομικές δυσκολίες. Όπως περιγράφεται, υπάρχουν περιπτώσεις ανθρώπων που αδυνατούν να πληρώσουν ακόμη και το ηλεκτρικό ρεύμα, με αποτέλεσμα να αποφεύγουν τη χρήση του κλιματιστικού, ακόμη και όταν οι συνθήκες το απαιτούν.

Πίσω από αυτές τις εικόνες βρίσκονται άνθρωποι που προσπαθούν να επιβιώσουν, με την αγωνία για την επόμενη ημέρα να παραμένει. Πέντε χρόνια μετά, η αποκατάσταση δεν έχει ολοκληρωθεί για όλους και η ανάγκη για ουσιαστική στήριξη παραμένει επιτακτική.

«Δεν μπορούμε να βλέπουμε τα παιδιά μας στα μάτια» – Οι γονείς ξεσπούν σε λυγμούς

Ωστόσο, εκείνο που πονά περισσότερο είναι η κατάσταση στην οποία μεγαλώνουν τα παιδιά. Μαθητές που καλούνται να παρακολουθούν τα μαθήματά τους μέσα σε κοντέινερ, σε συνθήκες που απέχουν από εκείνες ενός σύγχρονου, οργανωμένου σχολείου.

Οι γονείς δυσκολεύονται να συγκρατήσουν τη συγκίνησή τους. Μιλούν για μια καθημερινότητα που δεν θα έπρεπε να βιώνουν τα παιδιά τους και για την αδυναμία τους να τους προσφέρουν όσα θεωρούν αυτονόητα.

«Δεν μπορούμε να βλέπουμε τα παιδιά μας στα μάτια. Αντιλαμβάνονται την κατάσταση, αλλά εμείς δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Και το χειρότερο είναι ότι, όταν μεγαλώσουν, θα υπάρχει πάντα η απορία γιατί δεν καταφέραμε να τους προσφέρουμε αυτά που έπρεπε», λένε γονείς, περιγράφοντας με πόνο το αδιέξοδο στο οποίο έχουν βρεθεί.

Πρόκειται για μια αγωνία που ξεπερνά τις δυσκολίες της σχολικής καθημερινότητας. Είναι η αγωνία των γονιών που βλέπουν τα παιδιά τους να μεγαλώνουν μέσα σε μια παρατεταμένη κατάσταση προσωρινότητας, χωρίς να γνωρίζουν πότε θα επιστρέψουν σε συνθήκες κανονικότητας.

«Βλέπουν τα παιδιά που κάνουν μάθημα σε άλλα σχολεία και ζηλεύουν»

Η σύγκριση με τους συνομηλίκους τους είναι αναπόφευκτη. Τα παιδιά βλέπουν μαθητές σε άλλα σχολεία να κάνουν μάθημα σε κανονικές αίθουσες, να έχουν χώρους για παιχνίδι και διάλειμμα και να βιώνουν μια σχολική καθημερινότητα που για τα ίδια παραμένει ένα ζητούμενο.

«Βλέπουν τα παιδιά που κάνουν μάθημα σε άλλα σχολεία και ζηλεύουν. Δεν είναι σχολικό περιβάλλον», περιγράφουν οι γονείς, θέλοντας να αναδείξουν όχι μόνο τις πρακτικές δυσκολίες, αλλά κυρίως το ψυχολογικό βάρος που κουβαλούν οι μικροί μαθητές.

Γιατί το σχολείο δεν είναι μόνο ο πίνακας, τα θρανία και τα βιβλία. Είναι η κοινωνικοποίηση, το παιχνίδι στην αυλή, οι φιλίες, οι εμπειρίες και οι αναμνήσεις που συνοδεύουν τα παιδιά σε όλη τους τη ζωή.

Και αυτά είναι στοιχεία που δεν μπορούν να αντικατασταθούν εύκολα από μια προσωρινή αίθουσα.

«Θα γνωρίζουν μόνο τα κουτιά» – Ο φόβος για μια ολόκληρη γενιά μαθητών

Ιδιαίτερα συγκλονιστική είναι η περιγραφή πατέρα μαθητή του Δημοτικού, ο οποίος εκφράζει την αγωνία του για τα χρόνια που περνούν και για το αποτύπωμα που μπορεί να αφήσει αυτή η κατάσταση στα παιδιά.

«Τα παιδιά που έχουν ξεκινήσει στην Α΄ Δημοτικού, μέχρι να τελειώσουν το σχολείο, αυτό που θα γνωρίζουν είναι πως τα μαθήματα γίνονται μέσα σε “κουτιά”. Δεν θα έχουν γνωρίσει πώς είναι ένα πραγματικό σχολείο. Δεν προαυλίζονται. Δεν είναι σχολείο, είναι κουτιά», λέει χαρακτηριστικά.

Τα λόγια του αποτυπώνουν τον φόβο μιας ολόκληρης οικογένειας: μήπως η προσωρινότητα γίνει η νέα κανονικότητα για τα παιδιά του Αρκαλοχωρίου.

Μαθητές που θα έπρεπε να έχουν ως σημείο αναφοράς το σχολείο της γειτονιάς τους, την αυλή, τις σχολικές εκδηλώσεις και την καθημερινή επαφή με τους συμμαθητές τους, κινδυνεύουν να συνδέσουν τα σχολικά τους χρόνια με μια κατάσταση που ξεκίνησε ως έκτακτη ανάγκη και εξακολουθεί να παρατείνεται.

Το αίτημα των γονέων είναι ξεκάθαρο: να δοθεί προτεραιότητα στα παιδιά και να υπάρξει ουσιαστική μέριμνα, ώστε να μη χαθούν κι άλλα πολύτιμα σχολικά χρόνια σε προσωρινές λύσεις.

Κεγκέρογλου: Τουλάχιστον τέσσερα με πέντε χρόνια για να ξαναγίνουν τα σχολεία

Την ίδια ώρα, η προοπτική επιστροφής στην κανονικότητα δεν φαίνεται άμεση. Ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας, Βασίλης Κεγκέρογλου, ξεκαθαρίζει ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερα με πέντε χρόνια για να αποκατασταθούν τα σχολεία και να επανέλθουν σε συνθήκες όπως αυτές που γνωρίζαμε πριν από τον σεισμό.

Η εκτίμηση αυτή εντείνει την αγωνία των οικογενειών, καθώς σημαίνει ότι η σχολική καθημερινότητα των παιδιών ενδέχεται να συνεχίσει να διαμορφώνεται από τις συνέπειες της καταστροφής για αρκετά ακόμη χρόνια.

Για τους γονείς, όμως, ο χρόνος δεν μετριέται μόνο με χρονοδιαγράμματα έργων και διαδικασίες αποκατάστασης. Μετριέται με τις σχολικές χρονιές που περνούν, με τα παιδιά που μεγαλώνουν και με εμπειρίες που δεν επιστρέφουν.

Οι πληγές δεν κλείνουν με υποσχέσεις – Το Αρκαλοχώρι ζητά να ξανασταθεί στα πόδια του

Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό, οι εικόνες των ανθρώπων που εξακολουθούν να ζουν σε δύσκολες συνθήκες και των παιδιών που κάνουν μάθημα σε κοντέινερ υπενθυμίζουν ότι η αποκατάσταση μιας περιοχής δεν ολοκληρώνεται μόνο με την πάροδο του χρόνου.

Χρειάζεται ουσιαστική στήριξη των σεισμόπληκτων, αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για τους ανθρώπους που έχασαν τα σπίτια τους και ένα σαφές σχέδιο για την αποκατάσταση των σχολικών μονάδων.

Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να ακουστούν οι φωνές των γονιών που δεν ζητούν κάτι περισσότερο από το αυτονόητο: να μπορούν να κοιτούν τα παιδιά τους στα μάτια και να γνωρίζουν ότι τους προσφέρουν τις συνθήκες που δικαιούνται.

Γιατί τα παιδιά του Αρκαλοχωρίου δεν μπορούν να περιμένουν επ’ αόριστον. Τα χρόνια της παιδικής ηλικίας περνούν μία φορά. Και κανένα παιδί δεν θα έπρεπε να μεγαλώνει πιστεύοντας ότι το σχολείο είναι ένα κουτί.