Πολυτεχνείο: Μνημεία κηρύχθηκαν η ιστορική πύλη του 1973 και το γλυπτό του Μέμου Μακρή

Η κεντρική σιδερένια πύλη του Πολυτεχνείου, τμήμα της περίφραξης του ιστορικού κτηριακού συγκροτήματος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και το γλυπτό της κεφαλής του Μέμου Μακρή κηρύχθηκαν νεότερα μνημεία από το υπουργείο Πολιτισμού. Η απόφαση αφορά στοιχεία που συνδέονται με τη μνήμη της εξέγερσης και την αντίσταση φοιτητών και πολιτών κατά της στρατιωτικής δικτατορίας.

Η κήρυξη προηγήθηκε της 53ης επετείου της 17ης Νοεμβρίου και βασίστηκε στην ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων. Τα δύο όργανα συνεδρίασαν από κοινού για την αξιολόγηση των στοιχείων του συγκροτήματος στην οδό Πατησίων.

Η αυθεντική πύλη του Πολυτεχνείου

Στο καθεστώς προστασίας εντάσσεται η αυθεντική σιδερένια πύλη του Πολυτεχνείου, η οποία βρίσκεται σήμερα στον προαύλιο χώρο του Πανεπιστημίου. Πρόκειται για την πύλη που γκρεμίστηκε από άρμα μάχης, με εντολή της δικτατορίας, τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973.

Το γεγονός της εισόδου του άρματος μάχης στον χώρο του Πολυτεχνείου συνέδεσε την πύλη με τη βίαιη καταστολή της φοιτητικής εξέγερσης. Η διατήρησή της στον χώρο του ιστορικού συγκροτήματος την κατέστησε ένα από τα αναγνωρίσιμα σύμβολα της αντίστασης απέναντι στη δικτατορία.

Η απόφαση καλύπτει επίσης τμήμα της περίφραξης του κτηριακού συγκροτήματος του ΕΜΠ. Η θεσμική προστασία των συγκεκριμένων στοιχείων ενισχύει συνολικά τη διαφύλαξη του τόπου που συνδέθηκε με τα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973.

Το γλυπτό του Μέμου Μακρή και ο Νίκος Σβορώνος

Ως νεότερο μνημείο χαρακτηρίζεται και το γλυπτό της κεφαλής στην είσοδο του Πολυτεχνείου, επί της οδού Πατησίων. Το χάλκινο έργο φιλοτέχνησε ο γλύπτης Μέμος Μακρής προς τιμήν του Έλληνα ιστορικού Νίκου Σβορώνου, ο οποίος ήταν μέλος του ΕΑΜ και του ΕΛ.ΑΣ.

Το γλυπτό δεν συνδέεται άμεσα με την κατάληψη του Πολυτεχνείου ούτε με όσα ακολούθησαν το 1973. Τοποθετήθηκε στον χώρο κατά τη μεταπολίτευση, ύστερα από απόφαση του πρύτανη Γ. Βουδούρη, μέλους του ΚΚΕ.

Με την πάροδο του χρόνου, η κεφαλή ταυτίστηκε με τους φοιτητικούς αγώνες, τους αδικοχαμένους φοιτητές και τις εκδηλώσεις μνήμης για την εξέγερση. Απέκτησε έτσι ιδιαίτερη συμβολική θέση ως σύμβολο αγώνα και ελευθερίας.Η ομόφωνη απόφαση των Συμβουλίων

Τα μέλη του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ αναγνώρισαν την ιδιαίτερη ιστορική αξία της πύλης, της περίφραξης και του γλυπτού. Η κοινή ομόφωνη γνωμοδότησή τους αποδίδει επίσημη προστασία σε τεκμήρια που συνδέονται διαχρονικά με τον αγώνα φοιτητών και πολιτών κατά της δικτατορίας.

Ο χαρακτηρισμός τους ως μνημείων ενισχύει την προστασία του ιστορικού συγκροτήματος του Πολυτεχνείου και διατηρεί τον συμβολικό τους ρόλο στη συλλογική μνήμη της εξέγερσης του Νοεμβρίου 1973.