Κοράλλια στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Φούρνων

Το Αιγαίο είναι μία μοναδική θάλασσα, με έναν φυσικό πλούτο που σε μεγάλο βαθμό συνεχίζουμε να αγνοούμε τονίζουν οι επιστήμονες του Αρχιπελάγους .  ΄΄Τα δάση κοραλλιών που εξακολουθούν να επιβιώνουν σε βάθη μεγαλύτερα των 100 μέτρων αποτελούν μία μόνο πτυχή αυτής της σπάνιας βιοποικιλότητας, την οποία καταστρέφουμε μέρα με τη μέρα, πριν καν ανακαλύψουμε ότι υπάρχει.

Τα εναπομείναντα δάση κοραλλιών, που έχουν επιβιώσει από την καταστροφική δράση των συρόμενων αλιευτικών εργαλείων, όπως οι μηχανότρατες, βρίσκονται διάσπαρτα σε περιοχές του Αιγαίου και του Ιονίου.

Η καταγραφή και η μελέτη τους στα βάθη της μεσοφωτικής ζώνης απαιτούν επίμονη δουλειά, διαρκή παρουσία στη θάλασσα και εξειδικευμένο εξοπλισμό. Αυτή τη δύσκολη προσπάθεια συνεχίζει επί χρόνια το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, σε συνεργασία με ειδικούς επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με την πολύτιμη συμβολή μελών των τοπικών αλιευτικών κοινωνιών και χωρίς χρηματοδότηση από επιδοτούμενα προγράμματα.

Σε θάλασσες που ακόμη και σήμερα γνωρίζουμε τόσο λίγο και κατανοούμε ακόμη λιγότερο, οι μεγαλοστομίες για θαλάσσια πάρκα με προϋπολογισμούς εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ γεννούν εύλογα ερωτήματα: πόσοι από αυτούς τους πόρους θα καταλήξουν στην ουσιαστική προστασία της θάλασσας και πόσοι θα εξαερωθούν μέσα από μελετητικά γραφεία και περιβαλλοντικά λόμπι; Ο πρωθυπουργός έχει ανακοινώσει 780 εκατομμύρια ευρώ για την προστασία των θαλασσών, ενώ προγράμματα δεκάδων εκατομμυρίων επιπλέον βρίσκονται σε εκτέλεση. Γιατί χρειάζονται όλα αυτά τα εκατομμύρια και τι θα προστατεύσουν τελικά στην πράξη;

Οφείλουμε να δράσουμε για τις θάλασσές μας, με γνώση, πραγματικό ενδιαφέρον και ουσιαστικές πράξεις. Η θαλάσσια ζωή δεν περιορίζεται στα όρια που χαράζονται σε χάρτες μέσα σε γραφεία – ας θυμηθούμε ότι η ακτογραμμή μας εκτείνεται σε περισσότερα από 16.000 χλμ ζωντανών και παραγωγικών οικοσυστημάτων.

Πάνω απ’ όλα, οφείλουμε να σταματήσουμε την καταστροφή που προκαλούμε, να βάλουμε τέλος στην ανεξέλεγκτη χρήση καταστροφικών αλιευτικών εργαλείων και πρακτικών, αλλά και να εφαρμόσουμε την αρχή της πρόληψης. Δεν μπορούμε να ανεχόμαστε να συνεχίζεται η καταστροφή περιοχών χωρίς καν να γνωρίζουμε ποια οικοσυστήματα και είδη φιλοξενούν και ποιους υποθαλάσσιους θησαυρούς κρύβουν, όπως τα κοραλλιγενή δάση του νησιωτικού συμπλέγματος των Φούρνων.

Ας δώσουμε στις επόμενες γενιές τουλάχιστον την ευκαιρία να γνωρίσουν και να προστατεύσουν ό,τι έχει απομείνει από τον πλούτο των θαλασσών μας΄΄.

———————

Coral forests in the Fourni Island Complex

The Aegean is a unique sea, home to a natural wealth that we continue largely to overlook. The coral forests still surviving at depths greater than 100 metres represent just one aspect of this remarkable biodiversity, which we are destroying day by day, before we even discover it exists.

The remaining coral forests that have survived the destructive impact of bottom-towed fishing gear, such as bottom trawls, are scattered across parts of the Aegean and Ionian Seas.

🔎 Documenting and studying these habitats in the depths of the mesophotic zone requires persistent effort, a sustained presence at sea, and specialised equipment. Archipelagos Institute of Marine Conservation has pursued this demanding work for years, alongside specialist scientists from Greece and abroad, with invaluable contributions from local fishing communities and without public funding.

In seas that we still know so little about and understand even less, grandiose declarations about marine parks with budgets of hundreds of millions of euros raise legitimate questions: how much of this funding will contribute to effective protection of our seas, and how much will be wasted through consultancies and environmental lobbying groups? The Prime Minister has announced €780 million for marine protection, while other programmes worth tens of millions more are already underway. Why are all these millions needed, and what will they actually protect?

We must act for our seas, with knowledge, genuine commitment, and meaningful action. Marine life is not confined to boundaries drawn on maps in offices. Let us remember that Greece’s coastline stretches for more than 16,000 kilometres, encompassing living, productive ecosystems.

Above all, we must stop the destruction that is being caused, end the uncontrolled use of destructive fishing gear and practices, and at least apply the precautionary principle. We cannot tolerate the continued destruction of areas without even knowing which ecosystems and species they support or what underwater treasures they hold, such as the coralligenous forests of the Fourni island complex.

Let us at least give future generations the opportunity to discover and protect what remains of the wealth of our seas.