Πρώτη επίσκεψη του Ρώσου ΥΠΕΞ στο Ιράν μετά το ξέσπασμα του πολέμου

Στην Τεχεράνη αναμένεται σήμερα ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, πραγματοποιώντας την πρώτη του επίσκεψη στο Ιράν μετά το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη του περασμένου Φεβρουαρίου, ο οποίος πυροδοτήθηκε από τα στρατιωτικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η Μόσχα επιδιώκει πλέον ενεργά να αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή στην κρίση.

Ήδη από τις αρχές Οκτωβρίου, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε διαβεβαιώσει τον Ιρανό ομόλογό του, Μασούντ Πεζεσκιάν, για την ετοιμότητα της Ρωσίας να συμβάλει στις ειρηνευτικές προσπάθειες στη Μέση Ανατολή. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Λαβρόφ πρόκειται να συναντηθεί με τον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Σε χθεσινές του δηλώσεις, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι ο στόχος της Μόσχας είναι «να αποτραπεί η επιστροφή σε έναν πόλεμο μεγάλης κλίμακας», τη στιγμή που οι επαφές ανάμεσα σε Τεχεράνη και Ουάσινγκτον βρίσκονται σε απόλυτο αδιέξοδο.

Σύμφωνα με τον Ρώσο αξιωματούχο, στο επίκεντρο των συνομιλιών θα βρεθεί η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο και οι τρόποι αντιμετώπισης της βαθιάς διεθνούς κρίσης. Ο ίδιος χαρακτήρισε παράνομη την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, τονίζοντας ότι έπληξε την ασφάλεια και τη σταθερότητα όχι μόνο σε περιφερειακό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η συγκεκριμένη επίσκεψη πραγματοποιείται σχεδόν οκτώ μήνες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών που αποσταθεροποίησαν τη Μέση Ανατολή. Ρωσία και Ιράν, δύο κράτη που βρίσκονται υπό το καθεστώς μερικών από τις αυστηρότερες διεθνείς κυρώσεις, συνδέονται με στενούς πολιτικούς δεσμούς και μοιράζονται τη γεωγραφική γειτνίαση της Κασπίας Θάλασσας. Η οικονομική και στρατιωτική τους συνεργασία ενισχύθηκε σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ενώ η τελευταία επίσκεψη του κ. Λαβρόφ στην Τεχεράνη είχε γίνει τον Φεβρουάριο του 2025.

Στα τέλη του περασμένου Σεπτεμβρίου, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Σεργκέι Λαβρόφ είχε εκφράσει τη βούληση της Μόσχας να εργαστεί για τη σταθεροποίηση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο. Παρά το γεγονός ότι τον Απρίλιο είχε συμφωνηθεί εκεχειρία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον —την οποία ακολούθησε ένα προσύμφωνο τον Ιούνιο— οι πολεμικές συγκρούσεις αναζωπυρώθηκαν τον Ιούλιο γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Το Ιράν επιδιώκει τον πλήρη έλεγχο αυτού του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος, από το οποίο προπολεμικά διερχόταν το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, προχωρώντας συχνά σε αναχαιτίσεις πλοίων που κινούνται εκεί χωρίς την άδειά του. Σε απάντηση, η Ουάσινγκτον εφαρμόζει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.