Διακοπή του διαλόγου ΗΠΑ-Ιράν

Οι επαφές ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν έχουν ανασταλεί, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει πως δεν βρίσκεται σε εξέλιξη ούτε προγραμματίζεται διάλογος με την Τεχεράνη. Η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με τη διαφωνία για το Στενό του Ορμούζ, καθώς το Ιράν επιμένει ότι δεν θα επιτρέψει το άνοιγμά του χωρίς την εκπλήρωση όρων από την αμερικανική κυβέρνηση.

Ο πόλεμος, που πλησιάζει τους οκτώ μήνες, έχει περιορίσει σημαντικά τις εχθροπραξίες σε σύγκριση με τις πρώτες εβδομάδες των αμερικανοϊσραηλινών αεροπορικών επιθέσεων και των ιρανικών αντιποίνων. Ωστόσο, η ένταση παραμένει υψηλή στον Κόλπο, με τη ναυσιπλοΐα και την πρόσβαση στο πέρασμα να αποτελούν τον βασικό πυρήνα της αντιπαράθεσης.

Η δήλωση Τραμπ και η αναστολή των συνομιλιών

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε μέσω Truth Social ότι δεν υπάρχουν επαφές με την Ισλαμική Δημοκρατία, επιμένοντας παράλληλα στην αποτελεσματικότητα του αποκλεισμού και στη λειτουργία του περάσματος.

«Δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ και είναι απόλυτα αποτελεσματικός. Το στενό είναι ανοικτό και λειτουργεί. Όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν αρθεί ή πυροδοτηθεί», διαβεβαίωσε χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ μέσω Truth Social.

Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με όσα είχε δηλώσει νωρίτερα στο Fox News ο ειδικός απεσταλμένος και γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είχε μιλήσει για «πολύ θετικές» συνομιλίες.

Πηγή από την αμερικανική πλευρά, την οποία επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο, ανέφερε ότι ο διάλογος ανεστάλη, καθώς ο Τραμπ έδωσε εντολή στις ομάδες του να μη συνεχίσουν τις επαφές όσο η Τεχεράνη δεν αποδέχεται τις αμερικανικές θέσεις.

Οι ιρανικοί όροι για το Στενό του Ορμούζ

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, δήλωσε ότι το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό μέχρι η Ουάσιγκτον να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις του μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχαν υπογράψει οι πρόεδροι των δύο χωρών.

Ο Γαλιμπάφ κατηγόρησε την αμερικανική πλευρά ότι επιχειρεί να αποσπάσει νέες παραχωρήσεις μέσω πίεσης. O Ιρανός αξιωματούχος χαρακτήρισε την κυβέρνηση Τραμπ «μπουλούκι γελωτοποιών» και υποστήριξε ότι δεν θα μπορέσει να βγάλει «λαγό από το καπέλο».

Η συμφωνία του Ιουνίου προέβλεπε διορία 60 ημερών, με δυνατότητα ανανέωσης, για διαπραγματεύσεις που θα διευθετούσαν όλες τις διαφορές και θα συνοδεύονταν από κατάπαυση του πυρός. Η προθεσμία έληξε τη Δευτέρα, όμως η διαδικασία δεν προχώρησε.

Κατά τον Γαλιμπάφ, οι ιρανικές προϋποθέσεις περιλαμβάνουν «η άρση του (αμερικανικού) ναυτικού αποκλεισμού, η άμεση αποδέσμευση των παγωμένων πόρων (του Ιράν), η άρση του πετρελαϊκού εμπάργκο» και «το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα».

ΗΠΑ, Ορμούζ και ναυτικός αποκλεισμός

Ο Τραμπ έχει αναφερθεί στην προοπτική να μετατραπεί το Στενό του Ορμούζ σε «αμερικανικό έδαφος». Αναδημοσίευσε μάλιστα στο Truth Social χάρτη της θαλάσσιας οδού με τη λεζάντα «νέα περιοχή των ΗΠΑ».

Παρά τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις ότι το στενό λειτουργεί, η κίνηση των πλοίων παραμένει χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα. Η καταγραφή των διελεύσεων δυσχεραίνεται, καθώς ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τους πομπούς γεωγραφικού εντοπισμού όταν επιχειρούν να περάσουν από την περιοχή.

Μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου κατά του Ιράν, η Τεχεράνη εξαπέλυσε πλήγματα εναντίον γειτονικών χωρών που είναι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον και έκλεισε το Στενό του Ορμούζ, διαδρομή κρίσιμη για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων. Οι ΗΠΑ απάντησαν με αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε επίσης ότι θα «βομβαρδίσει» το Ομάν, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να δίνει έμφαση στην οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη, μέσω του αποκλεισμού λιμανιών και της προετοιμασίας για διεύρυνση των κυρώσεων.

Αμερικανικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η επανέναρξη ευρύτερων στρατιωτικών επιχειρήσεων δυσκολεύεται από τη μείωση των αποθεμάτων όπλων ακριβείας και αντιαεροπορικών πυραύλων. Παράλληλα, ο πόλεμος προκαλεί αυξανόμενη δυσαρέσκεια σε μέρος της αμερικανικής κοινής γνώμης.

ΗΑΕ, Ομάν και Κατάρ στο επίκεντρο

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν ότι εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι κατέληξαν στη θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν «η διεθνής ναυσιπλοΐα».

Μετά την καταγγελία, η διπλωματία των ΗΑΕ ανακοίνωσε την αναστολή, μέχρι νεότερης ενημέρωσης, όλων των «οι εμπορικές ανταλλαγές» και των «χρηματοοικονομικές συναλλαγές» με το Ιράν.

Η Τεχεράνη αρνήθηκε ότι εκτόξευσε πυραύλους κατά των ΗΑΕ και «απέρριψε κατηγορηματικά» τις κατηγορίες.

Το Κατάρ, το οποίο μεσολαβεί μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, εκτίμησε ότι μια συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν θα μπορούσε να «διευκολύνει» την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.

Ιράν και Ομάν συζητούν εδώ και εβδομάδες τη μελλοντική διαχείριση του Στενού του Ορμούζ, που βρίσκεται ανάμεσα στις ακτές τους. Η Τεχεράνη αναφέρει ότι οι δύο πλευρές έχουν «εγκριθεί» τις γεωγραφικές συντεταγμένες που θα ακολουθούν τα πλοία κατά την είσοδο και έξοδό τους από τη θαλάσσια οδό.

Η Ισλαμική Δημοκρατία στοχοποιεί πλοία που επιχειρούν να περάσουν χωρίς να ζητήσουν άδεια και επιδιώκει να επιβάλει τέλη για υπηρεσίες στη συγκεκριμένη διαδρομή. Η πρόθεση αυτή απορρίπτεται από τις ΗΠΑ και τις πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής.