Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας για Black Friday: Μην αφήσετε τις «προσφορές» να σας παρασύρουν

Ο θεσμός της Black Friday, ο οποίος φέτος είναι προγραμματισμένος για την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου και κορυφώνεται με τη Cyber Monday τη Δευτέρα 30 Νοεμβρίου, έχει πλέον εδραιωθεί και στην ελληνική αγορά.

Για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, οι εμπορικές επιχειρήσεις προβάλλουν δελεαστικές εκπτώσεις σε συγκεκριμένα είδη, προσελκύοντας πλήθος καταναλωτών που αναζητούν συμφέρουσες ευκαιρίες αγορών.

Από την πλευρά της, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας απευθύνει σύσταση για αυξημένη προσοχή, προτρέποντας το αγοραστικό κοινό να μην παρασύρεται από φαινομενικά εντυπωσιακές προσφορές. Όπως επισημαίνεται, οι αγορές θα πρέπει να πραγματοποιούνται με σωστό προγραμματισμό και έρευνα αγοράς, αποφεύγοντας τις παρορμητικές κινήσεις υπό την πίεση του χρόνου.

Οι βασικοί κανόνες που προστατεύουν τον καταναλωτή

Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας της ΓΣΕΕ υπενθυμίζει τους βασικούς κανόνες που προστατεύουν τον καταναλωτή από τις «προσφορές»-παγίδες, μαζί με όσα αλλάζουν φέτος προς όφελός του:

Να συγκρίνουν πριν αγοράσουν. Να ελέγχουν όχι μόνο την τιμή (την παλιά και τη νέα) αλλά και την ποιότητα του προϊόντος, και να αναζητούν στο διαδίκτυο το ίδιο προϊόν με βάση τον κωδικό ή το μοντέλο του, ώστε να βεβαιωθούν ότι η τιμή που βρήκαν είναι πράγματι η πιο συμφέρουσα.

Να ξεκαθαρίσουν τι πραγματικά χρειάζονται και να κάνουν από πριν μια λίστα με τις αγορές τους, που να ταιριάζει στον προσωπικό ή οικογενειακό τους προϋπολογισμό, ώστε να αποφύγουν τα περιττά έξοδα.

Να διαβάζουν προσεκτικά τους όρους όταν αγοράζουν με δόσεις ή με πιστωτική κάρτα και να ρωτούν αν υπάρχουν τόκοι ή άλλες χρεώσεις, γιατί αυτές μπορούν να ανεβάσουν πολύ το τελικό κόστος. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο «αγόρασε τώρα – πλήρωσε αργότερα», που προβάλλεται έντονα στα ηλεκτρονικά καταστήματα: όσο εύκολο κι αν φαίνεται, πρόκειται κι αυτό για δανεισμό, και πολλές μικρές «άτοκες» δόσεις σε διαφορετικές αγορές μπορούν εύκολα να γίνουν ένα βαρύ χρέος. Από τις 20 Νοεμβρίου, μία εβδομάδα πριν από τη Black Friday, ισχύουν νέοι κανόνες που, στις περισσότερες περιπτώσεις, προστατεύουν και όσους αγοράζουν με αυτόν τον τρόπο, όπως ισχύει για τα καταναλωτικά δάνεια: όποιος δίνει την πίστωση πρέπει να ενημερώνει καθαρά για το πόσο θα κοστίσει συνολικά και να εξετάζει από πριν αν ο καταναλωτής μπορεί να την αποπληρώσει.

Να θυμούνται ότι, όταν ένα κατάστημα ανακοινώνει έκπτωση, είναι υποχρεωμένο να δείχνει ως «παλιά τιμή» τη χαμηλότερη τιμή στην οποία πουλούσε το προϊόν τις τελευταίες 30 ημέρες. Έτσι δεν μπορεί να «φουσκώσει» την τιμή λίγο πριν από τη Black Friday και μετά να την παρουσιάσει ως έκπτωση. Ο κανόνας αυτός ισχύει για κάθε μορφή προσφοράς, όπως:
– έκπτωση σε ποσοστό, π.χ. «20% έκπτωση»
– έκπτωση σε ποσό, π.χ. «10 ευρώ έκπτωση»
– νέα τιμή δίπλα στην παλιά, π.χ. «τώρα 50 ευρώ, πριν 100 ευρώ» ή η παλιά τιμή διαγραμμένη
– διαφημίσεις όπως «αγοράστε σήμερα χωρίς ΦΠΑ», που σημαίνει ότι η τιμή μειώνεται όσο η αξία του ΦΠΑ (ο φόρος, βέβαια, πληρώνεται κανονικά)
– ανακοινώσεις όπως «εκπτωτική τιμή», «ειδικές προσφορές» ή «προσφορές Black Friday».

Αν η «παλιά τιμή» μιας προσφοράς φαίνεται ύποπτα υψηλή, ο καταναλωτής πρέπει να το καταγγείλει και:

Να ζητούν πάντα την απόδειξη για ό,τι αγοράζουν. Αν το προϊόν βγει ελαττωματικό και θελήσουν να το επιστρέψουν ή να το αλλάξουν, η απόδειξη είναι απαραίτητη.

Για τις αγορές από το διαδίκτυο, να ξέρουν ότι μπορούν να επιστρέψουν το προϊόν μέσα σε 14 ημέρες, χωρίς να δώσουν καμία εξήγηση (με λίγες εξαιρέσεις, π.χ. για προϊόντα που φτιάχτηκαν ειδικά κατά παραγγελία). Και κάτι καινούργιο: από τον Ιούλιο, κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα και κάθε εφαρμογή αγορών είναι υποχρεωμένα να έχουν σε εμφανές σημείο ένα κουμπί «Πατήστε εδώ για υπαναχώρηση», με το οποίο ο καταναλωτής ακυρώνει την αγορά του με λίγα κλικ, χωρίς τηλεφωνήματα και χωρίς επιστολές. Το κατάστημα πρέπει να του στείλει χωρίς καθυστέρηση επιβεβαίωση, με ημερομηνία και ώρα. Η ακύρωση πρέπει να είναι τόσο εύκολη όσο και η αγορά• αν το κουμπί λείπει ή είναι κρυμμένο, αξίζει να το καταγγείλετε.

Επειδή πλέον ένα μεγάλο μέρος των αγορών γίνεται ηλεκτρονικά, υπενθυμίζονται από την ΕΕΚΕ οι κανόνες για ασφαλείς αγορές στο διαδίκτυο, που πρέπει να τηρούνται με ιδιαίτερη προσοχή, ιδίως απέναντι σε ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα και σε μηνύματα με «απίστευτες» προσφορές που ζητούν στοιχεία καρτών.

«Είναι καλό να γνωρίζουμε όλοι ότι ο καταναλωτικός «πυρετός» που καλλιεργούν οι μεγάλοι παίκτες του εμπορίου με τεχνικές μάρκετινγκ (Black Friday, ανοιχτά καταστήματα τις Κυριακές, «λευκές νύχτες» κ.λπ.) ασκεί, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, ψυχολογική πίεση στον καταναλωτή, που νιώθει ότι «πρέπει» να προλάβει τις προσφορές. Σε μια εποχή που η ακρίβεια στα βασικά αγαθά δεν λέει να υποχωρήσει, οι αγορές μας χρειάζονται σύνεση και ψυχραιμία» καταλήγει η ανακοίνωση.